"Kraków w odnowie"


- wystawę pod tym tytułem prezentuje Muzeum Historyczne Miasta Krakowa (Pałac Krzysztofory, Rynek Gł. 35). Ekspozycja przedstawia dzieje, problemy i osiągnięcia restauracji i konserwacji w latach 1815-2003. Okazją dla prezentacji jest 25. rocznica wpisania Krakowa na listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO oraz 25. rocznica powstania Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Wystawa przybliża najwybitniejsze postacie związane z historią konserwacji i kształtowaniem się jej nowoczesnego rozumienia. Przypomina opiekę minionych pokoleń nad dziedzictwem narodowym, pokazując obrazy dokumentujące niezachowane budynki Krakowa, najstarsze wydawnictwa poświęcone ratowaniu zabytków, archiwalne zdjęcia, detale architektoniczne. Autorzy wystawy - Elżbieta Firlet i Andrzej Malik - zobrazowali odnowę Krakowa koncentrując się na poszczególnych obiektach reprezentatywnych dla całych zespołów zabytkowych. Są to: zespoły budowli wzgórza wawelskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, ulicy Kanoniczej, kościoły i klasztory, obiekty dawnego miasta Kazimierz związane z kulturą żydowską, fortyfikacje i wiele innych. Wszystkie te prace wykonano w okresie dwudziestopięcioletniej (1978-2003) działalności SKOZK i pod jego patronatem. Odnowiono wówczas całkowicie ponad 200 zabytków, a w 1300 przeprowadzono częściowe prace remontowo-konserwatorskie.
"Ekspozycja - czytamy w katalogu wystawy - ma przypomnieć, jak pieczę nad krakowskimi pamiątkami sprawowali nasi poprzednicy, poinformować jak to się odbywa dziś, a zarazem przygotować obecną młodzież i dzieci do kontynuacji działań Ojców".
Wystawa czynna do końca sierpnia br.

Memoriae donatorum

Wystawę "Memoriae donatorum" przygotował Gabinet Numizmatyczny Muzeum Narodowego w Krakowie w hołdzie swoim ofiarodawcom, dzięki których hojności powstała kolekcja Gabinetu. Zasadniczą podstawą zbiorów Gabinetu są kolekcje Czapskiego, Zakrzewskiego, Halamy, Biesiadeckiego, a także pojedyncze darowizny ofiarodawców, będące czasami obiektami najwyższej klasy. Znajdują się tu monety, medale i banknoty polskie, interesująca kolekcja monet antycznych, a także numizmaty pochodzące z wielu innych krajów.
Sto lat temu, w 1903 roku, rodzina Czapskich ofiarowała Gminie Miasta Kraków budynek muzealny wraz z całym wyposażeniem i zabytkami stanowiącymi zbiory Emeryka Hutten-Czapskiego. Dar obejmował przede wszystkim ponad 11 tysięcy numizmatów skatalogowanych i opracowanych własnoręcznie przez E. Hutten-Czapskiego. Do Gabinetu napływały i napływają do dziś liczne dary, obejmujące niekiedy kilka tysięcy obiektów. Warto uświadomić sobie, że na osiem monet z kolekcji muzealnej siedem to dary. W ostatnich latach przekazano np. część tzw. skarbu krakowskiego z I połowy XIII wieku.
Wystawa znakomicie obrazuje historię polskiego mennictwa od zarania jego dziejów aż po rok 1795. W ekspozycji znalazły się także monety antyczne - od greckich po bizantyńskie. Ukazane obiekty należą do rzadkich, a nawet unikalnych, wśród nich pokazano tak cenne, jak solid Juliana Apostaty, denar Bolesława Chrobrego typu "Gnezdun civitas", floren Władysława Łokietka, studukatówka Zygmunta III. Zaciekawienie budzi gablota osobliwości. Umieszczono w niej m.in. kolię z 83 denarków piastowskich (Bolesława Krzywoustego, Władysława II) stanowiącą część skarbu ze Smolic odkrytego w 1884 r., a także mikroskopijną monetę - najmniejszą monetkę wykonaną ze złota o wartości 1/32 dukata ryskiego z 1710 r. Wystawa przypomina także postacie donatorów, m.in. Wiktora Wittyga, Zygmunta i Stanisława Mineyko, Edmunda i Bronisławę Starzeńskich, zwykle kolekcjonerów, naukowców, często o niezwykłych biografiach. Twórcy ekspozycji podkreślają, że "za każdym zbiorem stoi rzetelny wysiłek numizmatyka zabiegającego o zdobycie każdego obiektu i poznającego go na ogół niezmiernie szczegółowo. Temu wysiłkowi, energii, sercu i wielkodusznej ofiarności chcemy oddać hołd prezentowaną wystawą".
Wystawa, której kuratorami są Bogumiła Haczewska i Jarosław Bodzek, czynna jest w Gmachu Głównym MNK (al. 3 Maja 1) do 31 sierpnia br.

(m)