STOLICA APOSTOLSKA

• O dramacie uchodźców na świecie oraz o nowej fali przemocy w Ziemi Świętej mówił Jan Paweł II w rozważaniach przed niedzielną modlitwą Anioł Pański. Papież przypomniał, że 20 czerwca przypada Światowy Dzień Uchodźcy, a tragedia uchodźców wymaga od wspólnoty międzynarodowej zaangażowania w leczenie nie tylko objawów, ale przede wszystkim przyczyn zjawiska (przez zapobieganie konfliktom, wspieranie sprawiedliwości i solidarności). Jan Paweł II wezwał wspólnotę międzynarodową, aby wspierała wysiłki pokojowe w Ziemi Świętej. "Nie ma pokoju bez sprawiedliwości, nie ma sprawiedliwości bez przebaczenia" - podkreślił Papież.

• O sytuacji rodziny w Europie i potrzebie obrony jej praw mówił Jan Paweł II na spotkaniu z przewodniczącymi komisji ds. rodziny Episkopatów naszego kontynentu (13 maja). Papież skrytykował godzącą w rodzinę mentalność "sprzyjającą rozwodom, antykoncepcji i aborcji". Jednocześnie przyznał, że wiele rodzin chrześcijańskich żyje "wzajemnym oddaniem w miłości małżeńskiej i rodzinnej w sposób godny podziwu, przezwyciężając trudności i przeciwności". "Właśnie z tego całkowitego oddania wypływa szczęście małżonków, kiedy zachowują oni wierność miłości małżeńskiej aż do śmierci i otwierają się z ufnością na dar życia" - podkreślił Jan Paweł II. Zdaniem Papieża "duszpasterstwo rodzin jest dziś zadaniem priorytetowym", zaś troska o rodzinę i sprzyjanie kulturze życia jest także obowiązkiem przywódców narodów i ustawodawców.

• W dziedzinie ekologii niezbędny jest szacunek dla Bożego dzieła stworzenia - przypomniał Papież w ogłoszonym 11 czerwca orędziu do ekumenicznego patriarchy Konstantynopola Bartłomieja I z okazji V międzynarodowego sympozjum ekologicznego. Cykliczne sympozjum, którego inicjatorem i patronem jest honorowy zwierzchnik prawosławia, odbyło się w tym roku na statku na Bałtyku, a rozpoczęło się 2 czerwca w Gdyni. Zdaniem Papieża stawianie czoła wyzwaniom ekologicznym wymaga - bardziej niż rozwiązań ekonomicznych i technologicznych - przemiany serca, która pozwoli odrzucić szkodliwe wzory konsumpcji i produkcji.

• "Ducha Europie musi nadawać Chrystus!" - napisał Jan Paweł II w liście z okazji rozpoczęcia w Austrii Środkowoeuropejskiego Dnia Katolików: "Istnieje potrzeba, aby Europa przypomniała sobie swoją chrześcijańską tożsamość i ożywiła ją. Dopiero wtedy będzie mogła przekazywać światu te wartości, na których opiera się pokój między narodami, sprawiedliwość społeczna i solidarność międzynarodowa".

• Nominacje. Papież mianował abp. Silvano Tomasiego stałym obserwatorem Stolicy Apostolskiej przy Biurze ONZ w Genewie i przy Światowej Organizacji Handlu.

n "Nie przerwiemy dialogu z islamem" - oświadczył przewodniczący Papieskiej Rady ds. Dialogu Międzyreligijnego. Abp Michael Louis Fitzgerald odniósł się do wypowiedzi imama rzymskiego meczetu, który wezwał do świętej wojny z wrogami islamu "w Czeczenii, Palestynie i w innych częściach świata". "Jestem pewien, że nie wszyscy podzielają takie poglądy" - powiedział angielski arcybiskup kurialny.

• Konwent Europejski przyjął projekt traktatu konstytucyjnego Unii Europejskiej - bez odniesienia do Boga i chrześcijaństwa. W preambule zamieszczono odwołanie do "dziedzictwa kulturowego, religijnego i humanistycznego Europy, które, zawsze w niej obecne, umocniło w życiu jej społeczeństw postrzeganie centralnej roli osoby ludzkiej i jej nienaruszalnych i niezbywalnych praw, a także szacunek do prawa". Projekt przesłano szefom rządów i państw do konsultacji. Konwent jednak zalecił im, aby nie zgłaszali poważniejszych uwag. Traktat wejdzie w życie najwcześniej w 2006 r.

Dla chadeckiego członka Konwentu Elmara Broka wspomniane sformułowanie z preambuły jest "minimum, a nie optimum", ale "umacnia element religijny" w Traktacie. Choć nie wymieniono z nazwy chrześcijaństwa, to jednak "rekompensatą" było - zdaniem Broka - skreślenie innych prądów "od Zeusa i Jupitera do Woltera" (chodzi o tradycję grecką i rzymską oraz dorobek Oświecenia z wcześniejszej wersji preambuły).

Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE) uznała za "wyraźny postęp" odwołanie do religijnego dziedzictwa Europy. Jednocześnie wyraziła ubolewanie, że w preambule nie znalazło się miejsce na wymienienie chrześcijaństwa ani na invocatio Dei. "Z wielkim zadowoleniem" Komisja przyjęła natomiast fakt, że w dokumencie zagwarantowano status prawny Kościołów i wspólnot wyznaniowych. Stanowi to - zdaniem COMECE - fundament pod przyszłą współpracę między Kościołami a instytucjami UE.

W sprawie preambuły udało się osiągnąć kompromis, który można chyba spokojnie zaakceptować - stwierdził z kolei senator Edmund Wittbrodt, polski delegat do Konwentu. "To kolejna próba cenzurowania historii, niekontrowersyjne salonowe ogólniki" - tak preambułę skomentował abp Józef Życiński. Przestrzegł też przed konsekwencjami niewymienienia z nazwy chrześcijaństwa, co "pociąga za sobą niepełną koncepcję godności osoby ludzkiej. Jeżeli mówi się o centralnej roli osoby ludzkiej i jej niezbywalnych prawach, zasadniczym pytaniem pozostanie kwestia, czy te prawa i godność są wynikiem naszych ludzkich konwenansów, czy też wyrazem ładu określonego przez Boga, który nie zależy od ludzkich decyzji. Bez odniesienia do Boga antropologia preambuły pozostaje antropologią niepełną" - podkreślił metropolita lubelski.

• Komisja Biskupów Wspólnoty Europejskiej ogłosiła dokument roboczy w sprawie integracji europejskiej: "Otwórzmy nasze serca". Ponad 20-stronicowy tekst stanowi materiał do dyskusji w kołach kościelnych obecnych i przyszłych krajów członkowskich UE: dotyczy przede wszystkim integracji i rozszerzenia Unii. Ostateczna wersja ma zostać przedstawiona podczas kongresu teologicznego w kwietniu 2004 r. w Santiago de Compostela. Tekst ogłoszono w kilku językach, także po polsku. Komisja prosi o nadsyłanie do 15 listopada komentarzy do sekretariatu COMECE w Brukseli (fax 0032-2-230 33 34 lub w internecie: www.comece.org).

• 1 lipca rusza odnowiona TV Puls. Nowy program będzie produkowała firma Mariana Terleckiego Antena 1, z którą umowę podpisała 6 czerwca prowincja oo. franciszkanów - właściciel koncesji. Nowa spółka chce zachować profil telewizji, która reklamowała się jako kanał bez seksu i przemocy, przyjazny rodzinie. Nie będzie również tak "mocno sprofilowana politycznie" jak TV Trwam o. Tadeusza Rydzyka - zapowiada Terlecki. W ramówce ma się znaleźć m.in. "Studio Otwarte" - najpopularniejszy program dotychczasowej TV Puls.

• Transmisją z uroczystości 750-lecia Zjazdu Drohiczyńskiego zainaugurowała działalność TV Trwam (10 czerwca). Od 12 czerwca telewizja nadaje trzy i półgodzinny program (od godz. 18.00). Stałym punktem jest transmisja Apelu Jasnogórskiego z częstochowskiej kaplicy Cudownego Obrazu. O. Rydzyk - prezes fundacji Lux Veritatis (właściciela Trwam) - zapowiedział stopniowe rozszerzanie oferty programowej.

• Pierwsi Męczennicy Polski: Benedykt, Jan, Mateusz, Izaak i Krystyn, zostali ogłoszeni patronami Międzyrzecza. Dekret Papieskiej Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów odczytano podczas Mszy sprawowanej 15 czerwca z okazji milenium śmierci Pięciu Męczenników. W uroczystości uczestniczyli biskupi, którzy w pobliskim Paradyżu brali udział w 323. zebraniu plenarnym Konferencji Episkopatu Polski. Dekret Kongregacji zezwala, by liturgiczne wspomnienie Męczenników, które przypada w kalendarzu 13 listopada, obchodzono w Międzyrzeczu jako uroczystość.

• W Szczecinie z inicjatywy Kościoła ewangelicko-augsburskiego powstało Międzynarodowe Centrum Studiów i Spotkań im. ks. Dietricha Bonhoeffera. Ks. Bonhoeffer był jednym z inicjatorów Kościoła Wyznającego, który w latach 30. sprzeciwił się dyskryminacji rasowej w Trzeciej Rzeszy. W 1945 r. zabili go naziści. Największe dzieła teologiczne napisał w Szczecinie.

• Imię biskupa Jana Chrapka, tragicznie zmarłego półtora roku temu w wypadku samochodowym, będzie nosił nowy most na Pilicy w Białobrzegach. Decyzja w tej sprawie zapadła podczas spotkania biskupa radomskiego Zygmunta Zimowskiego z dyrekcją mazowieckiego oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. 225-metrowa przeprawa będzie stanowiła integralną część ośmiokilometrowej obwodnicy białobrzeskiej na trasie z Radomia do Warszawy.