STOLICA APOSTOLSKA

• Przedstawiciele Watykanu skrytykowali projekt preambuły przyszłej konstytucji europejskiej. Fragment przygotowanego przez Konwent tekstu brzmi: "Inspirując się dziedzictwami kulturalnymi, religijnymi i humanistycznymi Europy, które czerpiąc najpierw z cywilizacji greckiej i rzymskiej, naznaczone przenikającym je impulsem duchowym zawsze obecnym w ich dziedzictwie, a następnie prądami filozoficznymi Oświecenia, umocniły w życiu jej społeczeństwa postrzeganie centralnej roli osoby ludzkiej i jej nienaruszalnych oraz niezbywalnych praw, jak również poszanowania prawa...". W oświadczeniu rzecznika Stolicy Apostolskiej Joaquína Navarro-Vallsa czytamy: "Z zadowoleniem odnotowano, że w aktualnym projekcie artykułu 51. Konwent Europejski uwzględnił w Traktacie Konstytucyjnym treść Deklaracji 11 dołączonej do Traktatu Amsterdamskiego i przewidziano stały dialog z Kościołami i wspólnotami religijnymi, uznając ich tożsamość oraz specyficzny wkład. Co się tyczy pierwszego projektu Preambuły, stwierdzono, że zostały wymienione różne istotne czynniki, jakie złożyły się na ukształtowanie dziedzictwa europejskiego, odkryto jednak z zaskoczeniem brak wyraźnego nawiązania do chrześcijaństwa".

Ostrzej wypowiedział się szef watykańskiej dyplomacji: "Ideologia przyćmiła historię" - oświadczył abp Jean-Louis Tauran. Arcybiskup odrzucił argument, że wzmianka o chrześcijaństwie zmusiłaby Konwent do uwzględnienia także judaizmu i islamu: "Wymienienie chrześcijaństwa nie byłoby nadużyciem, lecz stanowiłoby sprawiedliwe uznanie dziedzictwa, które nadal jest inspiracją dla większości Europejczyków". Za "operację ideologiczną", świadczącą o "przemożnej pokusie rewizji historii", francuski hierarcha uznał sytuację, gdy cytuje się "oświeceniowe prądy filozoficzne", a pomija chrześcijaństwo. Z kolei kard. Roberto Tucci nazwał brak odniesienia do chrześcijaństwa "obrazą rozumu i zdrowego rozsądku" i mówił o rozczarowaniu, że "członkom Konwentu brakło odwagi, by przyznać, iż kultura chrześcijańska wywarła ogromny wpływ" na kulturę Europy.

Tymczasem zadowolenie z propozycji włączenia do preambuły odniesienia do dziedzictwa religijnego wyraziły we wspólnym oświadczeniu (28 maja) Komisja Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE) i Konferencja Kościołów Europejskich (KEK). W dokumencie przypomniano, że "Prezydium Konwentu proponuje Preambułę, uznającą wkład religijnego dziedzictwa Europy - którego chrześcijaństwo stanowi część najważniejszą". W wydanym dzień wcześniej stanowisku KEK i COMECE pozytywnie oceniły projekt pierwszej części Traktatu Konstytucyjnego, przede wszystkim zapisy zawarte we wspomnianym już artykule 51.

Preambuły bronił Valery Giscard d'Estaing, przewodniczący Konwentu. Jego zdaniem sformułowanie o "duchowym impulsie, który przeszedł przez Europę i jest nadal obecny w jej dziedzictwie", dotyczy chrześcijaństwa. Na replikę dziennikarza "Corriere della Sera", że taka sugestia została ukryta "między wierszami", b. prezydent Francji odparł: "Sformułowanie, na jakie się zdecydowaliśmy, wyraźnie nawiązuje do religii, która dominowała w Europie w czasie między VIII-IX a XIX wiekiem po Chrystusie".

• Opcja na rzecz ekumenizmu jest "nieodwołalna i nieodwracalna" - powiedział kard. Walter Kasper podczas odbywającego się w Berlinie I Ekumenicznego Dnia Kościołów Niemiec (30 maja). Zdaniem przewodniczącego Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan, różnorodność wyznań nie jest bogactwem, "ale skandalem, który podtrzymujemy wbrew woli" Chrystusa. Jego zdaniem, potrzebny jest ekumenizm w prawdzie, w którym chodzi nie o nawrócenie z jednego wyznania na drugie, lecz o długą drogę dialogu i wspólnego poszukiwania. Kardynał podkreślił, że dziś jest jeszcze za wcześnie na interkomunię (brakuje przede wszystkim argumentów teologicznych), choć istnieją indywidualne sytuacje, z których rozwiązywaniem nie można czekać na ogólne wyjaśnienia (relacja z Kirchentagu - patrz obok).

• Jan Paweł II spotkał się z delegacją Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego. Okazją było przekazanie 24 maja rzymskiego kościoła pw. świętych męczenników Wincentego i Anastazego prawosławnej wspólnocie tego kraju. Wydarzenie to Papież nazwał "wymownym przykładem kościelnego dzielenia się, które mi tak bardzo leży na sercu".

• Psalm 108, mówiący o Bogu - nadziei i wybawieniu swego ludu - był tematem katechezy Jana Pawła II podczas środowej audiencji ogólnej. "Jeśli Pan króluje, nie należy się obawiać: nie miotają nami na wszystkie strony ciemne siły fatum bądź chaosu. Zawsze, nawet w chwilach mrocznych, istnieje wyższy plan, na którym opiera się historia" - powiedział Papież.

• O znaczeniu mediów dla ewangelizacji oraz budowania pokoju mówił Jan Paweł II w rozważaniach przed niedzielną modlitwą "Regina Caeli". W minioną niedzielę Kościół obchodził Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu.

• W wieku 78 lat zmarł we Włoszech kard. Francesco Colasuonno - w latach 1990-94 pierwszy przedstawiciel Stolicy Apostolskiej w b. ZSRR. W drugiej połowie lat 80. jako nuncjusz do specjalnych poruczeń utrzymywał kontakty z krajami komunistycznymi; był wówczas m.in. szefem ze strony watykańskiej zespołu ds. stałych kontaktów między rządem PRL a Stolicą Apostolską.

• Na życzenie Jana Pawła II do Iraku pojechał przewodniczący Papieskiej Rady "Cor Unum" abp Paul Josef Cordes (28 maja). Hierarcha oceni "potrzeby i warunki, w jakich Kościół mógłby działać na obszarach umęczonych przez wojnę".

• W chorwackim Zagrzebiu i słowackiej Trnawie rozpoczął się Środkowoeuropejski Dzień Katolików (31 maja). Dzień, którego inicjatorem jest kard. Christoph Schönborn, potrwa do 24 maja 2004 r. Składają się nań spotkania, sympozja i pielgrzymki na obszarze Austrii, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Czech, Polski, Słowacji, Słowenii i Węgier. Hasło spotkań brzmi: "Chrystus nadzieją Europy".

• Kościół w USA z zadowoleniem przyjął ustawę o przeciwdziałaniu AIDS. W najbliższym czasie administracja waszyngtońska zamierza wydać 15 miliardów dolarów na walkę z wirusem HIV na świecie. Bp John H .Ricard, przewodniczący Komitetu ds. Polityki Międzynarodowej przy Episkopacie USA, podkreślił, że w ustawie znalazł się zapis: "Abstynencja i wierność muszą stanowić główny czynnik w edukacji, jak zapobiegać nowym zarażeniom wirusem HIV", zaś podczas ceremonii podpisania ustawy prezydent Bush powiedział, że nadzieja na zwycięstwo w walce z AIDS istnieje głównie dzięki instytucjom religijnym i edukacyjnym.

• Polak, ks. Ireneusz Lukas, został szefem biura Światowej Federacji Luterańskiej na Europę Środkową i Wschodnią. Biuro ma siedzibę w Bratysławie. Światowa Federacja Luterańska zrzesza 136 Kościołów z 76 krajów, liczących 61 mln wiernych.

• Biskupi przygotowują dokument o dialogu religijnym. Nad projektem obradował 26 maja w Warszawie Komitet ds. Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi przy Episkopacie Polski.

• Chcemy budować Europę, w której cenione będą wszystkie kultury oraz nastąpi powszechne uznanie podstawowych wartości zawartych w Dekalogu - ogłosili 29 maja w Krakowie katolicy, żydzi i muzułmanie. Przedstawiciele Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów oraz Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów podpisali "Deklarację Europejską". "Wdzięczni naszym przodkom za przekazane dziedzictwo: dorobek materialny i wartości duchowe, poszukiwanie prawdy, dobro i piękno, prace i cierpienia, za troskę o przyszłe pokolenia, żałujemy, że nie ustrzegliśmy się od zaniedbań i zbrodni. Zobowiązujemy się do usuwania ich skutków i zapobiegania nowym krzywdom i niesprawiedliwościom" - czytamy w Deklaracji.

• Prezydent Aleksander Kwaśniewski złożył wizytę kard. Józefowi Glempowi (26 maja). Jak informuje Sekretariat Prymasa, wizyta "była wyrazem życzliwego zainteresowania stanem zdrowia Księdza Prymasa po przebytej chorobie".

• 70-lecie życia zakonnego obchodziła s. Joanna Lossow, franciszkanka służebnica krzyża z Lasek pod Warszawą, z którą wiążą się najważniejsze inicjatywy ekumeniczne w Polsce.

• Prezydent Tanzanii Benjamin Mkapa przybył do Polski specjalnie na jubileusz 25-lecia kapłaństwa ks. Zdzisława Tracza. Salwatorianin pracował w tym afrykańskim kraju przez 23 lata. 1 czerwca w Radziechowach k. Żywca odbyła się Msza jubileuszowa z udziałem kard. Polycarpa Pengo z Tanzanii i bpa Tadeusza Pieronka.