STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II spotkał się z rodakami przybyłymi do Rzymu w ramach pielgrzymki narodowej (19 maja). O tym, że Papież poparł wejście Polski do Unii Europejskiej, pisaliśmy już przed tygodniem. W przemówieniu pojawił się jednak także wątek osobisty. "Coraz pełniej uświadamiam sobie, że stale bliższy jest dzień, kiedy trzeba będzie stanąć przed Bogiem z całym tym życiem - i z okresem wadowickim, i z okresem krakowskim, i z okresem rzymskim - i zdać sprawę z włodarstwa swego. Ufam Miłosierdziu Bożemu i opiece Matki Najświętszej na co dzień, a zwłaszcza na ten dzień, kiedy się wszystko ma wypełnić na świecie, wobec świata i przed Bogiem" - powiedział Jan Paweł II. Pielgrzymi podarowali Papieżowi symboliczny dar ponad 3 mln zł, które zebrała Caritas Polska na rzecz ofiar wojny w Iraku. Wcześniej Jan Paweł II przyjął na audiencji prywatnej prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

• "Nie można budować nowej Europy bez chrześcijan, a tym bardziej przeciwko nim" - napisał Jan Paweł II w orędziu do Papieskiej Rady Kultury, która obradowała w austriackim Grazu (20-24 maja). Kilkudziesięciu kardynałów, arcybiskupów, biskupów oraz świeckich konsultorów Rady zastanawiało się nad możliwością dialogu z ateizmem, agnostycyzmem i postawą obojętności religijnej. Kard. Józef Glemp poruszył temat współpracy twórców kultury i środowisk kościelnych w kształtowaniu niezależnych postaw i ocen, powołując się na pozytywne doświadczenia środowisk "Tygodnika Powszechnego", "Znaku" i paryskiej "Kultury" (referat Prymasa odczytano, gdyż on sam z powodu choroby nie mógł uczestniczyć w obradach).

• Papież przyjął delegację Światowego Kongresu Żydów (22 maja). Jan Paweł II wyraził przekonanie, że obecne w świecie przemoc, prześladowania i wyzysk nie są ostatnim słowem o ludzkim przeznaczeniu, zachęcając katolików i Żydów do współpracy na rzecz "obrony godności każdej istoty ludzkiej".

• W Watykanie odbyło się katolicko-prawosławne sympozjum na temat papieskiego prymatu (21-24 maja). Odpowiadając na apel Jana Pawła II o przemyślenie na nowo znaczenia prymatu, sformułowany w encyklice "Ut unum sint" (1995), siedmiu katolickich i dziewięciu prawosławnych teologów omawiało m.in. kwestie biblijnych podstaw prymatu, nauczania Ojców Kościoła na ten temat oraz roli Biskupa Rzymu na soborach ekumenicznych. Stronę prawosławną reprezentowali przedstawiciele Patriarchatu Ekumenicznego z Konstantynopola, greckiego patriarchatu Antiochii, patriarchatów Serbii i Rumunii oraz Kościołów prawosławnych Grecji i Bułgarii. Sympozjum, które odbyło się "za zamkniętymi drzwiami", zorganizowała Papieska Rada ds. Jedności Chrześcijan.

• Rosyjski Kościół Prawosławny (RKP) "kategorycznie nie zgadza się z decyzją o utworzeniu katolickich diecezji w Kazachstanie". Patriarchat Moskiewski podkreślił, że posunięcie Watykanu to "jeszcze jeden cios wymierzony w stosunki między prawosławiem a katolicyzmem", który "oznacza faktyczną rezygnację z dialogu". Cerkiew twierdzi, że Stolica Apostolska podjęła decyzję "bez jakichkolwiek konsultacji z RKP, mimo że zdecydowana większość chrześcijan Kazachstanu tradycyjnie pozostaje pod jego kanoniczną jurysdykcją". Patriarchat podważył także autentyczność ikony Matki Boskiej Kazańskiej, którą Jan Paweł II pragnąłby zwrócić prawosławnym podczas wizyty w Kazaniu w sierpniu b. r. Cerkiew uważa, że ekspertyza dokonana w kwietniu w Watykanie przez specjalistów z rosyjskiego ministerstwa kultury wykazała, że obraz znajdujący się w apartamentach papieskich jest "kopią wykonaną przez prowincjonalnego malarza w XVIII w. według modelu z końca XVII lub początku XVIII w.". Zwrot tej ikony "nie może być uważany za powód wizyty Jana Pawła II w Rosji" - oświadczył RKP.

Tymczasem 22 maja w Karagandzie odbyło się pierwsze posiedzenie nowo utworzonej, pierwszej w historii Konferencji Biskupów Katolickich Kazachstanu. Przewodniczącym Episkopatu wybrano arcybiskupa Astany Tomasza Petę, jego zastępcą - biskupa Karagandy Jana Pawła Lengę, a sekretarzem generalnym - biskupa Ałma Aty Henry'ego T. Howanca. Powstanie Episkopatu kazachskiego - szóstej konferencji biskupiej na obszarze dawnego ZSRR - nastąpiło po utworzeniu 17 maja przez Jana Pawła II katolickiej prowincji kościelnej w Kazachstanie, obejmującej jedną archidiecezję (Najświętszej Maryi Panny w Astanie), dwie diecezje (Karaganda i Trójcy Przenajświętszej w Ałma Acie) i jedną administraturę apostolską (Atyrau). Nie chcąc urazić prawosławnych, Papież nadał diecezjom tytuły Trójcy Świętej i Matki Bożej, a nie nazwał ich według miast, w których urzędują biskupi.

• "Europa jest zadaniem" - napisali biskupi ośmiu krajów środkowoeuropejskich w ogłoszonym po raz pierwszy wspólnym liście pasterskim. Dokument wydano z okazji Środkowoeuropejskiego Dnia Katolików, który odbędzie się 22-23 maja 2004 r. w austraickim sanktuarium maryjnym Mariazell. W liście zatytułowanym "Chrystus - nadzieją Europy" biskupi z Bośni i Hercegowiny, Czech, Chorwacji, Austrii, Węgier, Polski, Słowenii i Słowacji podkreślili, że europejskie zadanie wypełnić mogą tylko chrześcijanie i tylko wówczas, jeśli będą potrafili czerpać "ze źródła nadziei".

• Kościół na Słowacji jest zadowolony z wynik unijnego referendum w tym kraju - powiedział KAI bp Franciszek Tondra, przewodniczący Episkopatu Słowacji. Ordynariusz spiski podkreślił, że "Kościół nadal będzie domagał się wprowadzania chrześcijańskich zasad w UE, co powinno służyć w budowaniu wspólnego dobra". Referendum odbyło się w 16 i 17 maja; członkostwo w UE poparło 92,46 proc. głosujących.

• Czeski parlament odrzucił ratyfikację umowy ze Stolicą Apostolską (21 maja). Przeciwko głosowali komuniści, opozycja z Obywatelskiej Partii Demokratycznej, a także część parlamentarzystów rządzącej socjaldemokracji. Głównym argumentem przeciwko umowie są zapisy, które nadają - zdaniem krytyków - zbyt szerokie przywileje Kościołowi katolickiemu w stosunku do innych wyznań, np. uznawanie przez państwo ślubów kościelnych oraz mianowanie przez Kościół władz wydziałów teologicznych. Teraz umowa będzie negocjowana od początku. Czechy są jednym z ostatnich krajów Europy Środkowo-Wschodniej, który nie ma państwowej umowy o współpracy z Watykanem.

Czescy biskupi nazwali decyzję parlamentu hańbą. "Decyzja parlamentu świadczy o niskim poziomie kultury politycznej. Niezrozumiały jest podział w sprawie umowy między byłym socjaldemokratycznym rządem, który wypracował dokument a posłami tej samej partii, którzy nie przyjęli go w parlamencie. Może to doprowadzić do izolowania Republiki Czeskiej na arenie międzynarodowej" - czytamy w oświadczeniu rzecznika Episkopatu ks. Daniela Hermana.

• Polska zakonnica, 65-letnia Czesława Lorek została zamordowana przez nieznanych sprawców w Demokratycznej Republice Konga. Do zbrodni doszło w kościele parafialnym w Kinszasie. Siostra zmarła na skutek pobicia. Zakonnica należała do zgromadzenia Najświętszego Serca Jezusa Sacré Coeur; w Kongu pracowała od 1984 r.

• "Proszę Boga, aby odpowiedzialni za stan gospodarczy państwa umieli odważnie, z odpowiedzialnością i znawstwem, podejmować skuteczne wysiłki, by zapobiec klęsce bezrobocia" - napisał Jan Paweł II do uczestników Piekarskiej Pielgrzymki Mężczyzn (25 maja). Pracodawcom Papież przypomniał, że niesprawiedliwość wobec pracowników i wyzysk jest grzechem przeciwko miłości bliźniego.

• We Wrocławiu skradziono fragment habitu św. Teresy Benedykty od Krzyża (Edyty Stein). W nocy z 14 na 15 maja złodzieje włamali się do kaplicy w kościele św. Michała Archanioła, w której znajdował się relikwiarz, podarowany przez metropolitę Kolonii kard. Joachima Meisnera.

• Organizatorzy modlitewnego spotkania młodzieży nad Jeziorem Lednickim zaapelowali do uczestników zlotu o udział w referendum unijnym. Termin tegorocznego nabożeństwa (7 czerwca) wypada w pierwszym dniu dwudniowego referendum. W związku z tym poznańscy dominikanie wezwali pełnoletnią młodzież wybierającą się nad Lednicę, by zagłosowała w miejscu zamieszkania przed lub po spotkaniu. "Osoby, które nie będą mogły tego uczynić, proszone są o zabranie z Urzędu Miejskiego lub z Urzędu Gminy zaświadczenia umożliwiającego zagłosowanie w dowolnym punkcie wyborczym" - głosi apel rozesłany mediom.