STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II przyjął doktorat honoris causa rzymskiego uniwersytetu "La Sapienza" (17 maja). Uroczystość odbyła się w watykańskiej auli Pawła VI. Papież mówił, że zaangażował się w obronę praw człowieka "ze względu na ścisły związek z dwiema zasadami moralności chrześcijańskiej: godnością osoby i pokoju". Zaapelował też o określenie statusu prawnego embrionu jako osoby ludzkiej. "Oby nowy wiek, który zapoczątkował nowe tysiąclecie, był czasem poszanowania praw człowieka, każdego człowieka i całego człowieka" - powiedział Papież. Uniwersytet "La Sapienza" powstał w 1303 r. z woli Bonifacego VIII. Jest największą uczelnią Europy: liczy 142 tys. studentów.

• Papieska Rada Popierania Jedności Chrześcijan i Światowa Rada Kościołów (ŚRK) pracują nad dokumentem o związku między chrztem a przynależnością do konkretnej wspólnoty kościelnej. Wspólna Grupa Robocza omawiała również projekty dokumentów nt. natury i celu dialogu ekumenicznego oraz udziału katolików w krajowych i regionalnych Radach Kościołów. Wnioski zostaną przedstawione na planowanym na luty 2006 r. w Porto Alegre IX Zgromadzeniu Ogólnym ŚRK, w którym jako obserwatorzy wezmą też udział przedstawiciele papieskiej Rady.

• Narody Zjednoczone bardziej niż kiedykolwiek wcześniej winny zająć główne miejsce w podejmowaniu decyzji dotyczących odbudowy krajów zniszczonych konfliktami - powiedział Jan Paweł II do 12 nowych ambasadorów przy Stolicy Apostolskiej. Dyplomaci reprezentowali Australię, Zimbabwe, Syrię, Pakistan, Trynidad i Tobago, Etiopię, Łotwę, Fidżi, Burundi, Gruzję, Vanuatu i Mołdawię. Przedstawiciele Vanuatu i Mołdawii są pierwszymi w dziejach ambasadorami tych krajów w Watykanie.

Papież wręczył każdemu dyplomacie tekst przygotowanego dla niego orędzia. W orędziu do ambasadora Łotwy Jan Paweł II wspomniał o konieczności bezpośredniego odwołania się w przyszłej konstytucji europejskiej do religii i chrześcijańskiego dziedzictwa kontynentu. "Byłoby pożądane, aby przy całym szacunku dla świeckiego charakteru państwa, Konstytucja uznała trzy uzupełniające się elementy: po pierwsze, znaczenie wolności religijnej nie tylko w jej aspektach indywidualnych i zbiorowych, ale także w wymiarze instytucjonalnym; po drugie, potrzebę dialogu i konsultacji między Unią Europejską a wspólnotami wiernych oraz po trzecie, szacunek dla statusu prawnego, którym już cieszą się Kościoły i instytucje religijne w państwach członkowskich Unii" - napisał Jan Paweł II.

• Papież przyjął na prywatnej audiencji ministra spraw zagranicznych Włodzimierza Cimoszewicza (15 maja). "Papież jest świetnie zorientowany w sytuacji w naszym kraju, Europie, stosunkach międzynarodowych, a także w Iraku" - powiedział szef MSZ. Odpowiadając na pytania dziennikarzy, min. Cimoszewicz przyznał, że w kwestii międzynarodowego znaczenia ONZ "Polska i Stolica Apostolska mają identyczne stanowisko".

• Kard. Angelo Sodano przebywał w Kazachstanie na zaproszenie władz tego kraju (16-19 maja). Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej spotkał się z prezydentem Nursultanem Nazarbajewem oraz katolickim duchowieństwem. Poświęcił też kamień węgielny pod nową katedrę. W Kazachstanie żyje ok. 300 tys. katolików, głównie potomków zesłańców z Polski, Niemiec i Ukrainy.

• W Kazachstanie utworzono metropolię katolicką i regularne diecezje. Dotychczas działały tam administratury apostolskie. Teraz w Astanie powstała archidiecezja Najświętszej Maryi Panny, której podporządkowano diecezje w Ałma-Acie, Karagandzie i Atyrau. Prezydent Nursułtan Nazarbajew uważa, że decyzja Watykanu jest wyrazem uznania dla jego kraju. Rosyjscy komentatorzy twierdzą z kolei, że krok ten pogorszy stosunki z Patriarchatem Moskiewskim, który uważa Kazachstan za swe "terytorium kanoniczne".

• Ekumeniczny patriarcha Konstantynopola potwierdził poparcie dla Patriarchatu Moskiewskiego w sporze z Watykanem. W rozmowie z włoskim dziennikiem "Il Foglio" honorowy zwierzchnik światowego prawosławia Bartłomiej I powiedział, że utworzenie katolickich diecezji w Rosji w lutym ub. r. nie służy zapewnieniu wiernym opieki duchowej, lecz jest wykorzystywaniem słabości prześladowanego przez dziesięciolecia miejscowego Kościoła prawosławnego. Z kolei wspólnota greckokatolicka na Ukrainie nie stanowi głównego problemu w stosunkach między oboma Kościołami, lecz "bez wątpienia jest jednym z wielu nieporozumień". "Kościół katolicki w przypadku grekokatolików - tak w przeszłości, jak i teraz - posługuje się "metodami tego świata"" - dodał Bartłomiej I. Jednocześnie apele Jana Pawła II o dążenie do jedności obu odłamów chrześcijaństwa określił jako "prawdziwe", a stosunki między katolikami a prawosławnymi w ostatnich latach - wyraźnie lepsze. Warunkiem jedności jest jednak wyrzeczenie się przez Kościół katolicki "nowości", jakie wprowadził po schizmie w 1054 r. (m.in. dogmat o prymacie i nieomylności Papieża czy powstanie Kościoła greckokatolickiego). Zdaniem komentatorów, postawa Bartłomieja I jest próbą załagodzenia napięć między Konstantynopolem a Moskwą, np. w kwestiach jurysdykcji nad prawosławnymi w Estonii i na Ukrainie.

• Kościoły Słowacji wezwały rodaków do udziału w referendum unijnym. Przewodniczący Ekumenicznej Rady Kościołów bp Julius Filo z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego przypominał, że nie pójście do referendum jest jednoznaczne z opowiedzeniem się przeciwko UE (by głosowanie było ważne, musiała w nim wziąć udział ponad połowa uprawnionych). Jednocześnie podkreślił, że jest za przystąpieniem Słowacji do UE, aby chrześcijanie jego kraju mogli się jeszcze bardziej przyczynić do tworzenia kanonu wspólnych wartości duchowych. O udział w referendum apelował także przewodniczący Konferencji Biskupów Czeskich, bp František Tondra ze Spiszu. Nie nawoływał jednak do głosowania "za" albo "przeciw", tłumacząc, że jego zdaniem biskupi katoliccy nie powinni zajmować stanowiska w sprawie żadnego referendum. Ostatecznie w dwudniowym referendum wzięło udział ponad 52 proc. uprawnionych do głosowania, a 92,46 proc. z nich opowiedziało się za integracją.

• Katolicy z Australii obchodzili 200. rocznicę odprawienia pierwszej Mszy na kontynencie. W kazaniu wygłoszonym z tej okazji podczas liturgii w katedrze w Sydney abp George Pell przypomniał postać irlandzkiego kapłana Jamesa Dixona, który 15 maja 1803 r. odprawił pierwszą Mszę dla więźniów irlandzkich przebywających w ówczesnej brytyjskiej kolonii karnej. Dziś Kościół katolicki, liczący pięć milionów wiernych, jest największą wspólnotą wyznaniową w Australii.

• Kraków jest pierwszym z kilkunastu miast świata, w których odbędą się zorganizowane przez włoskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych spotkania dedykowane Papieżowi z okazji 25-lecia pontyfikatu. 12 maja w auli Collegium Novum UJ odbyło się międzynarodowe sympozjum "Moja druga ojczyzna". W obradach uczestniczyli kardynałowie Crescenzio Sepe, Joseph Ratzinger oraz Franciszek Macharski, krakowscy biskupi oraz włoscy dyplomaci, parlamentarzyści i kilkudziesięciu watykanistów. Uczestnicy złożyli Papieżowi życzenia z Wieży Zygmuntowskiej w katedrze na Wawelu. Na kilka minut zabrzmiał dzwon Zygmunta, który dzięki łączom telewizyjnym był słyszany w Rzymie.

• Ks. Paweł Stobrawa, dotychczas proboszcz opolskiej parafii pw. świętych Piotra i Pawła, przyjął święcenia biskupie (14 maja). Głównym konsekratorem był abp Alfons Nossol, a współszafarzami byli biskupi pomocniczy: Jan Bagiński i Jan Kopiec.

• Biskup elbląski Andrzej Śliwiński został zawieszony w pełnieniu funkcji biskupich. Specjalny komunikat w tej sprawie wydał nuncjusz apostolski, abp Józef Kowalczyk. Bp Śliwiński "został zobowiązany do powstrzymania się od spełniania funkcji biskupich" po wypadku samochodowym, który spowodował 11 maja w Elblągu. Miał 0,8 promila zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu.

• Metropolita Wilna kard. Juozas Bačkis otrzymał doktorat honoris causa Wydziału Teologicznego Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Uroczystość odbyła się 13 maja na UJ w Krakowie. Senat PAT postanowił wyróżnić metropolitę Wilna za "obronę praw człowieka do swobodnego wyznawania wiary we współczesnym świecie, odnowę życia religijnego w odrodzonej Litwie, przywrócenie zasad współżycia społecznego i rodzinnego". W uzasadnieniu stwierdzono również, że kard. Bačkis "świadom wielokulturowej i wielonarodowej tradycji Litwy, dobrze zasłużył się sprawie współpracy polsko-litewskiej, tak ważnej dla przyszłości obu narodów".

• Przy Polskiej Akademii Nauk powstał Komitet Nauk Teologicznych - poinformowano na spotkaniu Kolegium Dziekanów Katolickich Wydziałów Teologicznych Europy Środkowo-Wschodniej w Brennej. Komitet liczyć będzie około 30 uczonych, a jego pierwsze spotkanie odbędzie się 22 maja w Warszawie.