STOLICA APOSTOLSKA

• Jan Paweł II przebywał z dwudniową pielgrzymką w Hiszpanii (3-4 maja). Była to 99. podróż zagraniczna Papieża. (Zob. relacja Marka Zająca na str. 15.)

n O "wzorowym władcy" z Psalmu 101 mówił Jan Paweł II podczas środowej audiencji generalnej. Papież powiedział, że "idealnego" polityka charakteryzuje "działanie oparte na prawości moralnej i zdecydowanym zaangażowaniu w walkę z niesprawiedliwością" i zachęcał do oczyszczania serca z "chwastu korupcji".

• "Globalizacja powinna pozostawać w służbie autentycznego rozwoju ludzkiego; rozwoju każdej osoby z pełnym poszanowaniem praw i godności wszystkich" - powiedział Jan Paweł II w przemówieniu do członków Papieskiej Akademii Nauk Społecznych. Papież wyraził zaniepokojenie faktem, że globalizacja w niewystarczający sposób przyczynia się do rozwiązania problemu głodu, ubóstwa i nierówności społecznych oraz że nie stoi na straży środowiska naturalnego. "Te aspekty globalizacji mogą wywołać skrajne reakcje, rozbudzając nacjonalizm, fanatyzm religijny, a nawet akty terroryzmu" - ostrzegał Papież. Podkreślił, że jest oczywiste, iż to nie sama globalizacja stanowi problem, lecz trudności wynikające z braku skutecznych mechanizmów nadawania jej właściwego kierunku.

• "Papież ma nadzieję, że Fidel Castro może doprowadzić swój naród do demokracji" - powiedział watykański sekretarz stanu kard. Angelo Sodano. Podczas międzynarodowego zjazdu maryjnego zorganizowanego w Castel Gandolfo przez ruch Focoloari Sodano przypomniał, że Jan Paweł II z goryczą przyjął doniesienia o nowych procesach dysydentów i zaapelował do władz kubańskich o akt łaski. Kardynał zapewnił jednak, że Watykan nie będzie przerywać dialogu z Hawaną. Wyjaśnił, że jest to ta sama metoda postępowania, którą stosował Paweł VI podczas rozmów "z przywódcami Europy Wschodniej nawet wówczas, gdy dialog nie dawał nadziei".

• Stolica Apostolska zaapelowała o bardziej skuteczne wspieranie traktatu o nierozprzestrzenianiu broni atomowej. Stały obserwator Watykanu przy ONZ, abp Diarmuid Martin - w tych dniach mianowany również arcybiskupem koadiutorem Dublina - powiedział w Genewie, że tzw. "pokój" bazujący na broni atomowej nie może stanowić modelu, jakiego poszukujemy dla XXI wieku. Dopiero całkowita likwidacja broni atomowej jest jedyną i absolutną gwarancją przeciwko jej użyciu.

• "Jeśli wszystko się powiedzie tak jak zaplanowano, Papież pojedzie do Mongolii w końcu sierpnia tego roku" - powiedział dyrektor biura prasowego Stolicy Apostolskiej Joaquin Navarro-Valls w rozmowie z włoską telewizją RAI. Navarro-Valls stwierdził, że wizyta w Ułan Bator będzie "symbolem pontyfikatu" i wymagać będzie od Papieża ogromnego wysiłku, choćby ze względu na różnicę czasu. Potwierdził jednocześnie, iż trwają starania o to, by Jan Paweł II mógł zatrzymać się w Kazaniu.

• W 2004 r. Jan Paweł II pojedzie do Szwajcarii. Jak poinformowali biskupi tego kraju, z Watykanu nadeszła "zasadniczo pozytywna" odpowiedź na zaproszenie skierowane przez szwajcarski Episkopat. Papież miałby przybyć do Berna 6 czerwca 2004 z okazji ogólnokrajowego spotkania młodzieży katolickiej.

• Kościoły w Iraku zaapelowały do sił politycznych w kraju i do przywódców wspólnoty międzynarodowej o poszanowanie prawa. Patriarchowie i biskupi Chaldejczyków, Asyryjczyków, Syryjczyków, Ormian, Greków i Łacinników chcą, by nowa iracka konstytucja respektowała prawa polityczne, społeczne, kulturalne i religijne mniejszości.

• W Zagrzebiu odbyło się spotkanie przewodniczących Episkopatów z Europy Środkowej i Południowej. Na kończącej obrady konferencji prasowej kard. Christoph Schönborn z Wiednia stwierdził, że jeśli chodzi o integrację, spotkanie antycypuje to, co będzie się dokonywało w ramach UE. Podkreślił, że mówi to także w kontekście Chorwacji, która nie należy do krajów przyjmowanych w 2004 r., ale stara się o członkostwo w późniejszym terminie. Głównymi tematami spotkania były rozpoczynający się niebawem Środkowoeuropejski Dzień Katolików (MEKT) i wizyta papieża w Chorwacji; podpisano też wspólny list pasterski "Chrystus - nadzieja Europy" (biskupi polscy postanowili, że w kościołach naszego kraju zostanie odczytany 25 maja). Trwające przez rok uroczystości, pielgrzymki i sympozja w ramach MEKT zakończy "pielgrzymka narodów" w dniach 22 i 23 maja 2004 r. do sanktuarium maryjnego w Mariazell. Kard. Schönborn poinformował, że zaproszenie do Mariazell przekazał Janowi Pawłowi II.

• Akcja solidarności katolików niemieckich z ludźmi w Europie Środkowej i Wschodniej "Renovabis" obchodzi 10-lecie istnienia. Instytucja, z której pomocy korzysta także "Tygodnik Powszechny", sfinansowała już prawie 10 tys. projektów w 27 krajach, a organizowane tradycyjnie w okresie uroczystości Zesłania Ducha Świętego zbiórki w diecezjach niemieckich przyniosły "Renovabis" ponad 260 mln euro.

Nazwa "Renovabis" pochodzi od słów z Psalmu 104: "et renovabis faciem terrae" (i odnowisz oblicze ziemi). Połowa środków organizacji jest przeznaczana na odnowę życia kościelnego, tj. na kształcenie księży i świeckich, budowę kościołów i domów parafialnych oraz na pracę socjalną i wychowawczą zakonów. Reszta ma wspierać działalność społeczną, m.in. kuchnie dla ubogich, pomoc bezdomnym, niepełnosprawnym, sierotom i ludziom starym. "Renovabis" rozwija także projekty oświatowe, m.in. na polu mediów. Z jej pieniędzy budowane są szkoły, np. europejskie szkoły wieloetniczne w Bośni, przedszkola i ośrodki młodzieżowe. Od początku istnienia organizacja zorganizowała także sześć międzynarodowych kongresów naukowych.

• Wydalony w lutym z Rosji ks. Bronisław Czaplicki może tam wrócić. Zgoda na jego pobyt jest czasowa (obejmuje 90 dni), ale ks. Czaplicki ma nadzieję, że będzie mógł zostać także po upływie tego terminu - starania o to podjął już teraz.

• Wezwanie do udziału w referendum akcesyjnym było jednym z głównych tematów kazań wygłaszanych przez biskupów podczas obchodów święta Matki Bożej Królowej Polski i rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. Biskupi zastrzegali, że głosowanie za bądź przeciw wejściu do Unii jest sprawą sumienia każdego Polaka, ale jasno wskazywali, powołując się na głos Jana Pawła II, że miejsce Polski jest w zjednoczonej Europie. Wśród innych tematów dominowały problemy bezrobocia i rozwarstwienia społecznego. Na Jasnej Górze Prymas Polski ponowił Milenijny Akt Oddania Ojczyzny Matce Bożej. "Blask zmartwychwstania pokona grzechy, także społeczne: agresję, przemoc, korupcję" - mówił kard. Glemp do 50 tys. wiernych. Mówiąc w Katowicach o problemie bezrobocia abp Damian Zimoń podkreślił wagę społecznej solidarności i umiejętności przyjmowania pomocy: "Należałoby propagować modę na taką postawę, zamiast szukać winnych i biernie czekać na odmianę losu".

• Powstanie w Getcie Warszawskim to znak ludzkiej godności, honoru i odwagi - powiedział abp Stanisław Gądecki. W rozmowie z KAI z okazji 60. rocznicy powstania przewodniczący Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego stwierdził, że zagłada Żydów była "diabelskim działaniem przeciwko życiu, zemstą na zupełnie niewinnych ludziach". "Jakie wpływy tamte niemieckie poczynania mają na rozwój stosunków polsko-żydowskich w obecnym czasie? Czy ta krew nie stoi między nami? - pytał metropolita poznański. - To jest właśnie główny problem, jaki mają obecnie Polacy".

• W wieku 72 lat zmarł ks. Edward Orłowski, proboszcz z Jedwabnego, przed kilkoma laty ostro protestujący przeciwko informacjom, że mieszkańcy miasteczka brali udział w mordzie na Żydach.

n Ks. Wojciech Polak przyjął w katedrze gnieźnieńskiej sakrę biskupią (4 maja). Mianowany przez Jana Pawła II biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej jest jednym z najmłodszych biskupów świata (ma 38 lat). Głównym konsekratorem nowego biskupa był metropolita gnieźnieński abp Henryk Muszyński, a asystowali mu metropolita poznański abp Stanisław Gądecki i bp pomocniczy archidiecezji gnieźnieńskiej Bogdan Wojtuś.

• W Rzeszowie powstaje dom dla osób samotnych, które zrezygnowały ze swoich dotychczasowych mieszkań. Mieszkania te nieodpłatnie zostaną przekazane Towarzystwu Pomocy im. Św. Brata Alberta, które rozda je wychowankom domów dziecka. W nowym budynku znajdzie się 40 niewielkich mieszkań. Akcja ma przeciwdziałać bezdomności, pomóc pełnoletnim wychowankom domów dziecka w usamodzielnieniu się oraz doprowadzić do stworzenia trwałych więzi między nimi a osobami starszymi i samotnymi.