adres: ul. Wiślna 12, 31-007 Kraków
tel: (0-12) 422 25 18, 422 23 11
fax: (0-12) 421-67-31
e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl
REDAKCJA ARCHIWUM PROMOCJA REKLAMA PRENUMERATA
 
Główna strona

Nowy numer
NR 15 (2805)
13 kwietnia 2003


  Spis treści
  Komentarze
  Obraz tygodnia
  Kronika religijna
  Liturgiczne czytania
  tygodnia

  Medytacja biblijna
  ks. Mieczysław Maliński
  Kobiety w Biblii
  Przegląd prasy krajowej
  Przeglad prasy
  zagranicznej
  Notatki
  Wśród książek
  Z płyty na płytę
  Listy
FELIETONY
  Józefa Hennelowa
  Małgorzata Musierowicz
  Ewa Szumańska
  Andrzej Dobosz
  Michał Komar
  Marcin Król
  Jacek Podsiadło
  Stanisław Lem

  Tematy miesiąca

DODATKI TEMATYCZNE

UNIA DLA CIEBIE

KSIĄŻKI W TYGODNIKU

FILM W TYGODNIKU

APOKRYF

KONTRAPUNKT


To jest strona archiwalna.

Aktualna strona internetowa "Tygodnika Powszechnego" znajduje się pod adresem www.TygodnikPowszechny.pl

Projekt, wykonanie, obsługa:
Verbanet


Notatki


O katalogu wystawy "Sol Invictus"

W poprzednim numerze "Tygodnika" Agnieszka Sabor pisała o IX Biennale Sztuki Wobec Wartości, zainicjowanym przez Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach. Wystawie w katowickiej Galerii Sztuki Współczesnej BWA towarzyszy katalog, który jest de facto obszerną - dwujęzyczną (polsko-angielską) książką z zakresu krytyki sztuki. Zawiera zbiór artykułów różnych autorów, także samych malarzy, prezentacje artystycznych sylwetek twórców wystawianych prac i analizy ich dzieł. Klarowny jest układ publikacji. Teksty wyjaśniające i przypominające pochodzenie oraz znaczenie tytułu tegorocznej wystawy "Sol Invictus" poprzedzają szkice poświęcone poszczególnym twórcom. Zamykają ją biogramy artystów, a wzbogacają reprodukcje opisanych prac. Katalog wydano pod redakcją Stanisława J. Rukszy - kuratora wystawy.

Artykuły wprowadzają w rozległe zagadnienia malarstwa i chrześcijaństwa, zapraszają - pisze o tym we wstępie S.J. Ruksza - "do dyskusji o perspektywach i problemach spotkania sztuki z religią", które jest "kumulacją dwóch dziedzin ostatecznie zawsze osnutych mgłą tajemnicy".

Zamieszczone szkice odnoszą się do przewodniej myśli całej wystawy, którą jest idea Światła, Światła prawdziwego, niezwyciężonego, o chrześcijańskim pochodzeniu. Autorzy tekstów analizują związki sztuki z chrześcijaństwem, które przybierają w malarstwie różne formy realizacji przez bezpośrednie powiązania tematyczne, mniej lub bardziej jasną symbolikę, aluzję, odniesienie do absolutnego punktu. Sięgają do okresów wczesnochrześcijańskich, kiedy to przyswojono antyczną ikonografię Heliosa, w celu wyrażania nowych dogmatów ukazując Chrystusa jako Słońce, jako "Sol Invictus". Przypominają najczęściej spotykaną realizację tego tematu, z jaką spotykamy się patrząc na monstrancję - "Słowo Boże obleczone w Słońce" (ks. Henryk Pyka). Zestawiają wiarę i widzenie, twórcę i Stwórcę, ostatecznie podsumowując: "Artysta może być dzisiaj tylko "artystą odchodzenia"; artystą kenozy raczej niż genezy." (Tadeusz Sławek). Prowadzą rozważania nad religijnością, w której upatrują źródło twórczości, a istotę sztuki widzą w pięknie "blasku otwarcia się na Innego i Inne" (Janusz Krupiński).

O swoim malarstwie i inspiracjach piszą: Stefan Gierowski, Koji Kamoji, Jerzy Nowosielski. W kontekście grafik Lebensteina księgę Hioba komentuje ks. Adam Boniecki. Analizując ascetyczne malarstwo Jacka Sempolińskiego Maciej Mazurek cytuje Władysława Stróżewskiego: "Sacrum w sztuce wyraża się często poprzez pustkę, ogołocenie, przez ascetyzm środków, przedmiotów, z którego żaden nie jest ważny sam dla siebie, lecz dla czegoś innego, dla czystego sensu, w którego ujawnieniu się wyczerpuje".

Stanisław Jerzy Ruksza dokonuje próby charakterystyki sztuki Stefana Gierowskiego - "malarza praw", by uchwycić sens znaczenia bieli w jego twórczości. Szczególnie wiele miejsca poświęca interpretacji Obrazu DLXXI z cyklu "Malowanie dziesięciorga przykazań". ""Biały" Obraz DLXXI - zauważa S.J. Ruksza - jest ekranem możliwości i jednocześnie ekwiwalentem mistycznego spotkania (nie mistycznym obrazem"". W odniesieniu do tej pracy przypomina o braku opisu ujawniającego "wygląd" Boga, zakazie wizerunków Jedynego i spotkaniu Jahwe z człowiekiem, które dokonuje się przez zjednoczenie, poza zmysłowym widzeniem.

Piszą także: Andrzej P. Bator o Alfonsie Mazurkiewiczu i jego próbach "zjednoczenia konkretu i abstrakcji"; Roman Lewandowski o "ewokacji codzienności" u Jarosława Modzelewskiego oraz o artystycznym dojrzewaniu do sacrum Andrzeja Szewczyka; Tomasz Gryglewicz o Stanisławie Rodzińskim; Stanisław Rodziński o Jacku Sienickim; Danuta Wróblewska o pracach na jedwabiu i papierze Wojciecha Sadleya; Marta Raczek o Marku Sobczyku; Krystyna Czerni o ewolucji sztuki Leona Tarasewicza. Autorstwa Mieczysława Szewczuka są fragmenty z notatek o motywie i symbolu światła u Jacka Waltosia.

Jaromir Jedliński w tekście dedykowanym "artyście spotkania indywidualnego" - Kojiemu Kamojiemu przytacza anegdotę opowiedzianą mu przez twórcę: "...pewien chiński malarz powiedział tak: Nim weźmiesz pędzel, ustal swoje położenie względem Nieba i Ziemi. Ja też próbuję - ale malując, pracując" (Koji Kamoji). Te punkty położenia malarstwa we współczesnej sztuce polskiej próbowali pokazać krytycy tekstów zamieszczonych w katalogu.

(m)


Archiwum | Redakcja | Prenumerata | Reklama | Ludzie Tygodnika | Archiwum felietonów | Historia pisma
Archiwum Jerzego Turowicza | Unia dla Ciebie | Książki w Tygodniku | Film w Tygodniku |
Jazz w Tygodniku | Apokryf | Kontrapunkt

© 2000 Tygodnik Powszechny