adres: ul. Wiślna 12, 31-007 Kraków
tel: (0-12) 422 25 18, 422 23 11
fax: (0-12) 421-67-31
e-mail: redakcja@tygodnik.com.pl
REDAKCJA ARCHIWUM PROMOCJA REKLAMA PRENUMERATA
 
Główna strona

Nowy numer
NR 13 (2803)
30 marca 2003


  Spis treści
  Komentarze
  Obraz tygodnia
  Kronika religijna
  Liturgiczne czytania
  tygodnia

  Medytacja biblijna
  ks. Mieczysław Maliński
  Kobiety w Biblii
  Przegląd prasy krajowej
  Przeglad prasy
  zagranicznej
  Notatki
  Wśród książek
  Z płyty na płytę
  Listy
FELIETONY
  Józefa Hennelowa
  Małgorzata Musierowicz
  Ewa Szumańska
  Andrzej Dobosz
  Marcin Król
  Jacek Podsiadło
  Michał Komar
  Stanisław Lem

  Tematy miesiąca

DODATKI TEMATYCZNE

UNIA DLA CIEBIE

KSIĄŻKI W TYGODNIKU

APOKRYF

KONTRAPUNKT


To jest strona archiwalna.

Aktualna strona internetowa "Tygodnika Powszechnego" znajduje się pod adresem www.TygodnikPowszechny.pl

Projekt, wykonanie, obsługa:
Verbanet


Kronika religijna

Wobec wojny


•"Kiedy, jak w tych dniach w Iraku, wojna zagraża losom ludzkości, trzeba bezzwłocznie, głośno i zdecydowanie powtarzać, że tylko pokój prowadzi do budowy sprawiedliwego i solidarnego społeczeństwa" - powiedział Jan Paweł II w dwa dni po wybuchu wojny w Zatoce Perskiej (22 marca). Zdaniem Papieża "problemów ludzi nigdy nie uda się rozwiązać za pomocą przemocy i broni". "Stolica Apostolska z głębokim bólem przyjęła wiadomość o rozwoju wydarzeń w Iraku" - oświadczył Joaquin Navarro-Valls (20 marca). "Watykan z jednej strony ubolewa nad tym, iż rząd iracki nie podporządkował się rezolucjom ONZ ani apelowi samego Papieża, który prosił o rozbrojenie kraju, a z drugiej, że przerwano drogę rokowań zgodnych z prawem międzynarodowym w celu pokojowego rozwiązania dramatu irackiego" - powiedział rzecznik Stolicy Apostolskiej. Niedawny osobisty wysłannik Jana Pawła II do prezydenta George'a Busha kard. Pio Laghi skrytykował zarówno prezydenta USA, jak i Saddama Husajna za to, że w swoich przemówieniach ogłaszających wojnę zapewniali, że Bóg jest po ich stronie. "Bóg nie jest Bogiem wojny, lecz pokoju" - powiedział włoski kardynał.
• "Wyrażamy głębokie ubolewanie, że nie udało się uniknąć wojny" - napisali biskupi amerykańscy, apelując jednocześnie do żołnierzy koalicji o szacunek dla irackiej ludności cywilnej ("Traktujcie ich, jakby byli członkami waszych rodzin"). Biskupi uważają, że USA musi przestrzegać "moralnych i prawnych zasad w prowadzeniu wojny" i że "jakiekolwiek użycie broni masowej zagłady przeciwko Irakowi byłoby nieuzasadnione". Podczas konferencji prasowej bp Wilton D. Gregory, przewodniczący Konferencji Biskupów USA zastrzegł jednak: "Rozumiemy i szanujemy trudny wybór prezydenta Busha oraz jego administracji. Zdajemy sobie sprawę, że spoczywa na nich ogromna odpowiedzialność za ład i bezpieczeństwo całego świata".
• Jednoznacznie negatywne stanowisko wobec interwencji w Iraku wyraziła Światowa Rada Kościołów. Zdaniem sekretarza generalnego organizacji Konrada Raisera nie wyczerpano wszystkich możliwości pokojowego rozwiązania konfliktu, więc wojna jest "niemoralna" i "nielegalna". n Z pomocą ofiarom wojny spieszą katolickie instytucje humanitarne. Abp Paul Josef Cordes, przewodniczący Papieskiej Rady "Cor Unum", poinformował, że w samym Iraku działa już wiele kościelnych centrów pierwszej pomocy. Z kolei dzięki pomocy Caritas w Turcji, Syrii, Jordanii i Iranie powstały obozy dla uchodźców. Akcję Caritas można wesprzeć wpłatami na konto: Caritas Polska, Skwer Kard. S. Wyszyńskiego 6, Warszawa PKO BP SA I O/Centrum w Warszawie nr 90 10201013 122640130 z dopiskiem "IRAK".
• W Bagdadzie otwarte są wszystkie kościoły. Nie potwierdziły się informacje o ranach, jakie miał odnieść podczas bombardowań abp Emmanuel-Karim Delly, biskup pomocniczy patriarchy chaldejskiego Babilonii Raphaela I Bidawida. Jeden z pocisków spadł zaledwie sto metrów od budynku patriarchatu, ale nie spowodował poważniejszych szkód. Abp Delly powiedział Radiu Watykańskiemu, że z udziałem całego episkopatu irackiego oraz nuncjusza apostolskiego abp Fernando Filoniego odbyła się tam Droga Krzyżowa w intencji pokoju.
• Polscy biskupi różnią się w moralnej ocenie wojny w Iraku. "Ta wojna nie jest sprawiedliwa" - powiedział biskup polowy Sławoj Leszek Głódź. Jego zdaniem nie wykorzystano wszystkich prób pokojowego załagodzenia konfliktu. Podobną opinię wyraził kard. Franciszek Macharski. Z kolei zdaniem biskupa tarnowskiego Wiktora Skworca obecny konflikt można traktować jako wojnę obronną, a takie działanie jest usprawiedliwione. "W obliczu dramatów wojny, nie powinniśmy ideologizować wydarzeń w Iraku" - uważa abp Józef Życiński. Metropolita lubelski odniósł się do komentarzy radiowych, w których winą za wybuch wojny obarczano Żydów i prezydenta Busha. "W tej sytuacji nie istniały dobre rozwiązania" - stwierdził abp Życiński.

STOLICA APOSTOLSKA


• Jan Paweł II beatyfikował pięcioro Sług Bożych. Nowymi błogosławionymi zostali: francuski ksiądz Piotr Bonhomme (1803-61) - założyciel zgromadzenia sióstr Matki Bożej Kalwaryjskiej; m. Maria Dolores Rodríguez Sopena (1848-1918) z Hiszpanii - założycielka Instytutu Katechetycznego noszącego jej imię; Szwajcarka m. Maria Caritas Brader (1860-1943) - założycielka zgromadzenia sióstr franciszkanek od Maryi Niepokalanej; Hiszpanka m. Joanna Marię Condesa Lluch (1862-1916) - założycielka zgromadzenia służebniczek Maryi Niepokalanej oraz Węgier László Batthyány-Strattmann (1870-1931). Ostatni z wyniesionych na ołtarze pochodził z arystokratycznej rodziny, był wybitnym okulistą. Początkowo prowadził hulaszczy tryb życia. Później, zwany "lekarzem ubogich", część majątku rozdał biednym. Miał 13 dzieci, w tym jedno pozamałżeńskie.
•Jan Paweł II przygotowuje encyklikę na temat Eucharystii. Dokument, zatytułowany "Ecclesia de Eucharistia", zostanie ogłoszony w Wielki Czwartek, 17 kwietnia. Będzie to 14 encyklika Papieża. Tymczasem dwie papieskie Kongregacje - Nauki Wiary oraz Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów - zapowiedziały wspólny dokument o ważności przestrzegania norm kościelnych przy sprawowaniu eucharystii i adoracji Najświętszego Sakramentu. Ukaże się on na jesieni, będzie więc uwzględniał treść nowej encykliki.
• Kard. Joseph Ratzinger został mianowany przez Papieża legatem na uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie. Obchody 750. rocznicy kanonizacji krakowskiego biskupa i męczennika odbędą się 11 maja. n Wyraźna poprawa stanu zdrowia Jana Pawła II jest zasługą odpoczynku i właściwej fizjoterapii - ujawnił rzecznik Joaquin Navarro-Valls na łamach mediolańskiego dziennika "Corriere della Sera".

KOŚCIÓŁ W ŚWIECIE


• W Genewie spotkali się kard. Kasper i metropolita Cyryl (19 marca). Rozmowa przewodniczącego Papieskiej Rady Popierania Jedności Chrześcijan i szefa wydziału kontaktów z zagranicą Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej była pierwszą na tak wysokim szczeblu od czasu zamrożenia stosunków między oboma Kościołami po podniesieniu 11 lutego 2002 r. czterech administratur apostolskich na terenie Rosji do rangi diecezji. "Podczas szczerej rozmowy uzgodniono prowadzenie dalszych konsultacji w celu rozwiązania problemów istniejących między Kościołami" - czytamy w komunikacie po spotkaniu.
• Katoliccy biskupi Austrii i Czech ogłosili wspólne oświadczenie, w którym deklarują wolę budowania nowej jakości braterskich kontaktów (21 marca). Deklarację, zatytułowaną "Pojednane sąsiedztwo w sercu Europy", podpisali w Pradze przewodniczący episkopatów: kard. Christoph Schönborn z Austrii i abp Jan Graubner z Czech. "Choć nie można zapominać, że wielu ludzi w obu krajach doznało w przeszłości wielkiego zła i nieszczęść, należy pamiętać, że jedną z podstawowych wartości chrześcijaństwa jest wybaczenie win" - piszą biskupi. Podczas prezentacji dokumentu kard. Schönborn podkreślił, że autorzy wzorowali się na słynnym liście biskupów polskich do niemieckich.
• Ks. Tomaš Halik został laureatem Nagrody im. Kardynała Königa, przyznawanej przez wiedeńską fundację "Communio et progressio". Teolog, psycholog i duszpasterz, rektor Czeskiej Akademii Teologicznej w Pradze, w latach 70. był działaczem opozycji demokratycznej, a następnie tajnie wyświęconym księdzem. Dziś należy do najważniejszych postaci czeskiego życia publicznego, a przed rokiem był nawet typowany przez Vaclava Havla na kolejnego prezydenta Czech. W 1992 r. nagrodę im. Kard. Königa przyznano redakcji "Tygodnika".
• Obchodzący 70. urodziny Hans Küng zapewnił o swej lojalności wobec Kościoła. Kontrowersyjny teolog-ekumenista stwierdził w wywiadzie dla agencji KNA, że gotów jest pojednać się ze Stolicą Apostolską, ale Urząd Nauczycielski też musi dokonać samokrytyki. Przypomnijmy, że w grudniu 1979 r., po wieloletnim konflikcie, Kongregacja Nauki Wiary odebrała Küngowi prawo nauczania w imieniu Kościoła (wcześniej teolog z Tybingi kwestionował podstawowe zasady chrystologii, podważał nieomylność papieża i ostrzegał przed nadmiernym centralizmem Watykanu).

...I W POLSCE


• Kard. Józef Glemp podpisał statuty IV Synodu Archidiecezji Warszawskiej (19 marca). Nie zmieniają one kościelnego prawa, ale dostosowują ogólne przepisy do potrzeb diecezji. W dziedzinie liturgii zdecydowano, że dziewczęta nie będą mogły pełnić służby ministranckiej, powinny natomiast być zachęcane np. do udziału w procesjach czy śpiewie. Również posługa lektora zarezerwowana jest dla mężczyzn (kobiety mogą pełnić tę funkcję w wyjątkowych sytuacjach). Dopuszczane jest przyjmowanie Komunii św. na rękę dla cudzoziemców, natomiast jeżeli jakaś polska grupa pragnęłaby przyjmować Komunię w ten sposób, powinno to być poprzedzone specjalnymi katechezami. Statuty mówią też o prawie zakonnic do godziwej zapłaty za ich pracę i o tym, że proboszcz powinien wypłacać co miesiąc pracownikom parafii ustalone wynagrodzenie (koniecznie za pokwitowaniem) i opłacać za nich ubezpieczenie i podatki.
•Kościół prawosławny w Polsce kanonizuje osiem osób zamordowanych w latach 1943-45. Obradujący 20 marca w Lublinie Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego postanowił do grona świętych męczenników chełmskich i podlaskich zaliczyć siedmiu duchownych i żonę jednego z nich. Uroczystości kanonizacyjne odbędą się 8 czerwca w Chełmie.
• Nakładem Towarzystwa Biblijnego ukazał się ekumeniczny przekład Pieśni na Pieśniami. To kolejny etap tłumaczenia Biblii na język polski przez specjalistów należących do różnych wyznań chrześcijańskich. Dotąd przełożyli oni Nowy Testament i Księgę Psalmów. Zakończenie prac nad tłumaczeniem całego Pisma Świętego zaplanowane jest na rok 2004.
•Abp Tadeusz Gocłowski i prof. Andrzej Zoll zostali laureatami Medalu św. Brata Alberta. Odznaczenia wręczył im 17 marca w krakowskim Teatrze Słowackiego kard. Franciszek Macharski. Medale przyznaje Fundacja św. Brata Alberta z Radwanowic za zaangażowanie na rzecz niepełnosprawnych.

Arcybiskup ostrzega

W czasie transmitowanej przez Radio Maryja Mszy św., odprawionej 10 marca w kościele w Tarnobrzegu, po Komunii połączono się telefonicznie z dyrektorem rozgłośni o. Tadeuszem Rydzykiem. Tydzień później abp Józef Życiński, metropolita lubelski przekazał dwóm biskupom-ordynariuszom metropolii lubelskiej list, wskazując na "występujące ostatnio na terenie naszej metropolii próby wprowadzania do Eucharystii zachowań, które pozostają zaprzeczeniem modlitewnej atmosfery Wieczernika".

Metropolia obejmuje archidiecezję lubelską i dwie diecezje: siedlecką, z bp. Zbigniewem Kiernikowskim na czele, oraz sandomierską, kierowaną od jesieni ub. r. przez bp. Andrzeja Dzięgę. Do tej drugiej należy Tarnobrzeg. 10 marca nie zdarzyło się tam nic niecodziennego: Radio Maryja regularnie transmituje Msze z różnych polskich parafii i rozmowy telefoniczne z o. dyrektorem nie są czymś wyjątkowym. Jak mówi ks. Marian Kondysar, dyrektor Wydziału Duszpasterskiego sandomierskiej kurii, podczas Mszy w Tarnobrzegu rozmowa z o. Rydzykiem miała miejsce, choć w jej trakcie były jakieś problemy z łącznością. Natomiast czymś szczególnym jest list abp. Życińskiego do ordynariuszy: żaden hierarcha dotychczas nie reagował, przynajmniej publicznie (pismo trafiło też do mediów), na takie praktyki. "W ostatnim czasie powstaje zwyczaj, w którym sprawowana Eucharystia staje się okazją do telefonicznych połączeń z osobami nieobecnymi we wspólnocie sprawowanej Mszy świętej. Odwraca to uwagę od celebrowanej tajemnicy Eucharystii i sprawia, że dramat męki Chrystusa staje się jedynie tłem do demonstrowania nastrojów odległych od ducha modlitwy - pisze w liście abp Życiński. - W podobnych zachowaniach stawia się czynniki psychologiczne ponad teologiczną prawdą o Eucharystii, sugerując, że telefoniczny komentarz o. Tadeusza [Rydzyka - jp] ma jakąś szczególną wartość, której brak modlitwom celebransa sprawującego ofiarę in persona Christi". Metropolita lubelski wyjaśnia, że "następstwem podobnych praktyk jest teatralizacja modlitwy, która w ofiarę Jezusa Chrystusa łatwo wprowadza klimat wiecu". Przypomina, że "podobny folklor" to zaprzeczenie soborowej doktryny, iż "Eucharystia stanowi źródło i szczyt całego życia chrześcijańskiego, ku której zmierzają wszystkie kościelne posługi". W liście do dwóch ordynariuszy abp Życiński pisze, że "w żadnych okolicznościach nie wolno traktować Eucharystii jako okazji do kultu osób, które - niezależnie od osobistych intencji - wnoszą klimat rozproszeń w przeżywanie ofiary Chrystusa". Ks. Marian Kondysar z sandomierskiej kurii mówi, że tarnobrzeski problem został już wyjaśniony. Uważa też, że list abp. Życińskiego właściwie naświetla sprawę i prosi, by media go nie zmanipulowały swoimi interpretacjami. Z kolei ks. Mieczysław Puzewicz, rzecznik abp. Życińskiego, nie wie, czy podobne do tarnobrzeskiego przypadki miały miejsce w innych miejscach metropolii. W archidiecezji lubelskiej na pewno nie. Wyjaśnia też, że interwencja metropolity jest czymś naturalnym: paragraf 1. kanonu 436 kodeksu prawa kanonicznego nakazuje metropolicie "czuwać nad właściwym zachowaniem wiary i dyscypliny kościelnej". Ubiegłotygodniowy list abp Życińskiego nie powinien zaskoczyć obserwatorów życia polskiego Kościoła. Metropolita lubelski natychmiast reaguje na wszystkie niepokojące sygnały. Np. w styczniu w Chełmie skrytykował pewne publikacje "Naszego Dziennika", a w lutym rozprowadzanie w archidiecezji lefebrystycznej literatury przez związany z toruńską radiostacją Instytut Edukacji Narodowej. Ponad osiemdziesięcioletnia pani Helena, mieszkanka Lublina, codziennie słucha w radiu Mszy. - Msza św. jest najważniejsza, nie obchodzą mnie telefony do o. Rydzyka - mówi. Ale zaraz dodaje: - Tak samo denerwują mnie różne podziękowania podczas Mszy św. Teraz dziękuje się za wszystko księżom, inżynierom, doktorom. Pan Andrzej, też mieszkaniec Lublina, nie dziwi się zjawiskom takim, jak w Tarnobrzegu. - Przecież podczas Mszy świętych jest coraz mniej Mszy, a coraz więcej różnych występów chórów, spotkań, nie mających nic wspólnego z liturgią. Trudno więc się oburzać, że ludzie są zdezorientowani i nie wiedzą już, co podczas Mszy wypada, a co nie.

Jan Pleszczyński


Biskupi Litwy o Unii Europejskiej
Dokument o Unii Biskupi Litwy mówią "tak" 4 marca, w uroczystość patrona Litwy św. Kazimierza Królewicza, litewski Episkopat ogłosił list pasterski, wyrażający jednoznaczne poparcie dla członkostwa kraju w Unii Europejskiej. Poniżej prezentujemy jego pełny tekst. Trzynaście lat zajęła nam reorganizacja naszego państwa. Nasz kraj wrócił do demokracji i zasad ekonomicznych oraz innych podstaw, którymi kieruje się świat zachodni. Można ten ciężki czas porównać do podróży przez pustynię. Pomimo smutku i zmęczenia wielu kroczyło do przodu, bo przyciągała ich perspektywa życia europejskiego. Dzisiaj ta perspektywa jest na wyciągnięcie ręki i nie przyjąwszy jej, wszystko to, co ofiarowaliście, wszelkie wasze trudy, zostaną zaprzepaszczone. Nie wstąpiwszy przez otwarte drzwi, w kierunku których tak długo brnęliśmy, daremne będzie "zaciśnięcie pasa", które znosiliście. Dlatego my, Wasi Pasterze, zachęcamy wszystkich, aby wziąć udział w referendum w sprawie wstąpienia Litwy do Unii Europejskiej. Trudno powiedzieć, czy dziś jest inne wyjście niż być razem ze zjednoczoną Europą. Jeśli zatracimy długo osiągany cel, znów nastąpi długie błąkanie się po pustkowiu. Znów Wasze plecy przygniecione zostaną przez jarzmo nowych przemian. Jeżeli nie zostaniemy równoprawnym członkiem silnej wspólnoty państw, to staniemy się zabawką miotaną przez "mocnych". W takim osamotnionym państwie władza i majątek łatwo mogą być zagarnięte przez jedną osobę bądź jakąś grupę, a wszyscy inni nie zdołaliby się obronić. Chrzciciele naszego narodu Mendog, Witold i Jagiełło wprowadzili nas do rodziny państw Europy. Patron naszej ziemi św. Kazimierz nosił taką samą koronę jak wszyscy inni władcy europejscy. Boleśnie przeżyliśmy krzywdy, których Litwa doznała, kiedy władza carska i okupanci sowieccy próbowali przerwać relacje z narodami katolickimi. A więc jesteśmy obecni w Europie przez wiele stuleci. Pozostaje tylko głośno powiedzieć, że chcemy w niej być. Z korzeni chrześcijańskich wyrósł w Europie szacunek dla praw człowieka, sprawiedliwości społecznej, solidarności, wolności sumienia, równości wszystkich wobec prawa i służby państwa dla swojego narodu. Państwa Europy jednoczą się dlatego, żeby wyżej wymienione ideały były skuteczniej chronione i nie odsunięte na drugi plan przez konflikty pomiędzy państwami, jak to miało miejsce w XX wieku. Stając się członkiem Unii Europejskiej będziemy mogli pomyślniej bronić swoich praw, głośniej wyrażać swoje poglądy, mówić o własnym doświadczeniu i tradycji. Kiedy stajemy w obliczu historycznych decyzji, ważna jest opinia każdego człowieka. Nikt nie musi zostać i być pozostawionym na uboczu. Potrzeba Waszego głosu, ale przede wszystkim Waszej modlitwy, modlitwy za Europę, ażeby Bóg pomógł nam wszystkim od Morza Bałtyckiego do Śródziemnego razem budować cywilizację miłości oraz społeczność sprawiedliwszą i bardziej sumienną. Pragniemy tworzyć wspólny dom, gdzie nikomu nie zabraknie duchowego spokoju i materialnego dobra, i pomóc tej samej Unii Europejskiej, ażeby w niej wszyscy razem szanowali wartości chrześcijańskie.

Czy nie żałowaliście w życiu straconych szans? Przypomnijcie sobie, ile razy obiecywaliście, że kolejny raz takiego błędu nie powtórzycie. Jeśli nie pójdziemy głosować, mając żywo w pamięci prawdziwe krzywdy, które dotknęły każdego z nas, zostanie tylko żałować, że podjęliśmy błędną decyzję. Długie lata tęskniliśmy do bezpiecznego, sytego, spokojnego i kulturalnego europejskiego życia. Od wyniku referendum będzie zależało, czy nie będziemy z zazdrością patrzyli przez płot na bujny sad sąsiada.

Decyzja, którą musimy podjąć, naprawdę potrzebuje starochrześcijańskiego życzenia: Boże dopomóż.

Kardynał Audrys Juozas Bačkis
Arcybiskup Sigitas Tamkevičius SJ
Biskup Eugenijus Bartulis
Biskup Jonas Boruta SJ
Biskup Jonas Kauneckas
Biskup Juozapas Matulaitis
Biskup Rimantas Norvila
Biskup Juozas Tunaitis

Tłum. Nerijus Kaseta

Dziękujemy ks. Markowi Stępniakowi za pomoc w dotarciu do dokumentu.


Archiwum | Redakcja | Prenumerata | Reklama | Ludzie Tygodnika | Archiwum felietonów | Historia pisma
Archiwum Jerzego Turowicza | Unia dla Ciebie | Książki w Tygodniku | Film w Tygodniku |
Jazz w Tygodniku | Apokryf | Kontrapunkt

© 2000 Tygodnik Powszechny