STOLICA APOSTOLSKA

• Watykański dokument sprzed ponad 40 lat, wymuszający milczenie o przypadkach nadużyć seksualnych ze strony księży, przypomniała amerykańska telewizja CBS. Chodzi o dekret "Crimen sollicitationis" ("Zbrodnia nakłaniania do grzechu") z 16 marca 1962 r. Dotyczył "najcięższych przestępstw" wśród księży, m.in. "agresji seksualnej popełnianej przez kapłana" i "próby [takiej] agresji wobec młodzieży płci obojga lub z udziałem zwierząt". Tekst przywołali obecnie prawnicy amerykańscy, występujący w imieniu ofiar nadużyć seksualnych i domagający się dla nich wielomilionowych odszkodowań. Ich zdaniem dokument był "podręcznikiem instruktażowym, jak kłamać i chronić pedofili". Dekret, podpisany przez kard. Alfredo Ottavianiego, prefekta Kongregacji Świętego Oficjum (poprzedniczki Kongregacji Nauki Wiary) przewidywał, że osoby - mówiące publicznie o nadużyciach seksualnych księży - podlegają ekskomunice. Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Interpretacji Tekstów Prawnych, abp Julián Herranz wyjaśnił w rozmowie z agencją AFP, że dokument z 1962 r. dawno stracił moc prawną zarówno w świetle obowiązującego od 1983 r. nowego Kodeksu Prawa Kanonicznego i wcześniejszych uchwał soborowych, jak i po ogłoszeniu w zeszłym roku przez Stolicę Apostolską nowych reguł postępowania z księżmi-pedofilami (opartych na zasadzie "zero tolerancji"). Ocenia się, że od tej chwili sankcje kanoniczne dotknęły już co najmniej 400 amerykańskich duchownych, którym udowodniono przestępstwa seksualne.

• Służba Ewangelii nadziei to także konkretne inicjatywy charytatywne - przypomniał Jan Paweł II w rozważaniach przed niedzielną modlitwą "Anioł Pański". Wśród wyzwań dla wierzących w Europie Papież wymienił pomoc bezrobotnym, chorym, samotnym, w podeszłym wieku, bezdomnym, imigrantom i uchodźcom. "Służbą miłości jest ponadto przypominanie na nowo prawdy o małżeństwie i rodzinie oraz wychowywanie młodych, narzeczonych i całych rodzin do przeżywania i szerzenia "Ewangelii życia" i do przeciwstawiania się "kulturze śmierci"" - powiedział Papież.

• Dwóch swoich poprzedników wspomniał Jan Paweł II podczas środowej audiencji ogólnej w Castel Gangolfo. Audiencja przypadła w 25. rocznicę śmierci Pawła VI, zaś dwa dni wcześniej obchodzono 100. rocznicę wyboru św. Piusa X na Stolicę Piotrową. Jan Paweł II określił ich mianem "papieży odnowy Kościoła".

• "Kościołowi nie mogą być obojętne osiągnięcia nauki, która powstała i rozwijała się w kręgu kulturowych wpływów chrześcijaństwa" - powiedział Jan Paweł II w kazaniu podczas Mszy w Castel Gandolfo dla uczestników XII seminarium studyjnego z cyklu "Nauka, religia, dzieje". Tematem tegorocznego spotkania z polskimi naukowcami były "Czas i nieskończoność". "We współczesnej kulturze nie może zabraknąć podstawowych pytań o sens prawdy, piękno i cierpienie, nieskończoność i przygodność. Dziękuję Wam za to, że mogliśmy podejmować je w perspektywie, gdzie wzajemnie dopełniają się nowe odkrycia nauki i refleksja filozofii klasycznej" - powiedział Papież. Jego zdaniem ważne jest, aby "świadkowie prawdy", którzy nieraz czują się osamotnieni w swoich środowiskach, gdzie fascynują inne wartości, odnajdywali siłę i wsparcie w Kościele". W kolokwium (5-8 sierpnia) uczestniczyło kilkunastu profesorów, m.in. abp Józef Życiński, ks. Michał Heller, Jerzy Janik, Antonina Kowalska, Władysław Stróżewski, Jan Małecki, Andrzej Schinzel oraz Andrzej Kuliński.

• Naukowcy będą doradzać Kościołowi w sprawie żywności modyfikowanej genetycznie. Papieska Rada "Iustitia et Pax" zaprosiła specjalistów zajmujących się organizmami genetycznie modyfikowanymi (OGM) na spotkanie, które odbędzie się jesienią. Wielu misjonarzy, działaczy stowarzyszeń i duchownych z Trzeciego Świata sprzeciwia się żywności modyfikowanej genetycznie, uważając, że nie przyczynia się do zwalczania głodu na świecie. Tymczasem włoski kard. Ersilio Tonini na łamach "La Stampy" oświadczył, że "jeśli żywność transgeniczna rzeczywiście pozwoliłaby ocalić od głodu miliard ubogich ludzi, przeciwstawianie się byłoby zbrodnią".

• Pierwszego w historii biskupa-homoseksualistę wybrali anglikanie z USA.

56-letni pastor Gene Robinson - wybrany przez zgromadzenie biskupów anglikańskich w USA na biskupa New Hampshire stosunkiem głosów 62 do 45 - rozwiódł się z żoną, pozostawiwszy dwoje dzieci i od 1990 r. żyje z mężczyzną. Decyzję zgromadzenia skrytykowało wielu hierarchów, a zdaniem komentatorów tej chrześcjańskiej wspólnocie grozi teraz schizma. Bp Robert Duncan z Pittsburga stwierdził po głosowaniu: "Biskupi oddzielili się od milionów anglikańskich chrześcijan". Z kolei Peter Jensen, anglikański arcybiskup Sydney, nazwał wybór Robinsona "katastrofą" i wezwał Amerykanów, by przestali finansować Kościół episkopalny. Władze tej wspólnoty z USA "wywróciły do góry nogami tradycyjne nauczanie chrześcijańskie o homoseksualizmie" - podkreślił Australijczyk (w 1995 r. w Lambeth, na konferencji biskupów anglikańskich z całego świata, stwierdzono, że homoseksualizm jest sprzeczny z nauczaniem zawartym w Biblii). W pojednawczym tonie wypowiadał się natomiast honorowy zwierzchnik światowej wspólnoty anglikańskiej, arcybiskup Canterbury Rowan Williams: "Ta decyzja znacząco wpłynie na społeczność anglikańską na świecie, ale za wcześnie oceniać efekt. Mam nadzieję, że Kościół w Ameryce i innych częściach świata zastanowi się, nim zapadną nieodwołalne decyzje".

• Kościół anglikański w USA wydał zgodę na błogosławienie w kościołach par homoseksualnych. Decyzję podjęto większością głosów podczas zgromadzenia generalnego w Minneapolis. Kościół pozostawia poszczególnym diecezjom wybór, czy będą korzystać z nowego prawa. Tym samym Synod odrzucił propozycję opracowania ujednoliconej formuły takiej ceremonii.

• 55 milionów dolarów zaproponowała ofiarom nadużyć seksualnych ze strony księży archidiecezja bostońska. W zamian za odszkodowania chodziłoby o wycofanie z sądów 542 pozwów przeciw Kościołowi. Poinformował o tym Mitchell Garabedian - jeden z obrońców, reprezentujący ponad sto ofiar. Inny adwokat Jeffrey Newman, występujący w imieniu ponad 200 ofiar, dodał, że propozycję kościelną przedstawiono na piśmie podczas spotkania stron. Dodał, że oprócz wspomnianej sumy archidiecezja jest również gotowa pokryć koszty leczenia psychologicznego i psychiatrycznego ofiar. Obrońcy zwracają uwagę, że oferta wpłynęła tydzień po objęciu rządów w archidiecezji przez nowego arcybiskupa Seana O'Malleya (sylwetka hierarchy w "TP" nr 28/2003). Zdaniem Garabediana propozycja kościelna jest "znakiem dobrej woli archidiecezji". Adwokaci zapowiedzieli jednak, że przedstawią własną propozycję w sprawie odszkodowań.

• W Izraelu powstaje pierwszy arabski uniwersytet chrześcijański. Uniwersytet Proroka Eliasza ma siedzibę w Ibillin. Jego założycielem jest greckokatolicki ksiądz Elias Chacour. Uczelnia będzie ściśle współpracować z amerykańskim uniwersytetem w Indianapolis, nabór studentów zacznie we wrześniu. Na uczelni mają wspólnie studiować izraelscy Arabowie, Żydzi i druzowie.

• Powołanie duszpasterza środowiska bezrobotnych oraz koordynatorów w diecezjach w całej Polsce obiecał Prymas Polski na spotkaniu z przedstawicielami Ruchu Obrony Bezrobotnych (8 sierpnia). "Są dwie strony zagadnienia bezrobocia. Jedna to niechęć niektórych do pracy, co powoduje ich demoralizację. Druga to bezradność struktur państwowych, które szarpią się w strukturach partyjnych. Ważne jest, by bezrobotni integrowali się. Duszpasterz środowiska może pomóc w takiej integracji" - powiedział podczas spotkania kard. Józef Glemp.

• "Jesteście cennym darem nie tylko dla Kościoła, ale również dla nowej Europy" - napisał Jan Paweł II w orędziu do uczestników "Eurojamu", międzynarodowego spotkania skautów (3-10 sierpnia). Do miejscowości Żelazko koło Ogrodzieńca przyjechało 9 tys. harcerek i harcerzy z 21 krajów Europy oraz Kanady.

• Po raz pierwszy z Warszawy wyruszyła Piesza Pielgrzymka do sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach (6 sierpnia). Hasłem pielgrzymki są słowa: "Bóg bogaty w miłosierdzie". Pielgrzymi mają do pokonania 317 km. Wędrówka będzie trwała 12 dni.