Kalendarium historii
„Tygodnika Powszechnego”

do 1956 | 1956-1960 | 1961-1965 | 1966-1980 | Co było potem?
1966
Jeszcze o Soborze: „Był największym wydarzeniem religijnym naszych
czasów... zamknął epokę w życiu Kościoła, którą zależnie od dziedziny możemy
mierzyć od Trydentu czy też od Konstantyna” (Turowicz w nrze 1).
„Prawdopodobnie było to właśnie 14 kwietnia, w Wielką Sobotę Roku
Pańskiego 966. Kapłan Kościoła katolickiego, może biskup, nad głową Mieszka,
księcia Polan, zrobił znak krzyża i powiedział: Ja ciebie chrzczę...”.
Numer milenijny: Turowicz, Gołubiew. Wewnątrz: wspomnienia okupacyjne Hersza Grinera –
ks. Grzegorza Pawłowskiego. „W roku milenijnym – pisze redakcja – pomyślmy
głębiej o różnych narodach i o tych wielu, wielu ludziach, którzy pod polskim niebem
urodzili się, żyli, umarli”. Ilu poddanych miał Mieszko? – zastanawia się
Józef Kulicki czyli Stefan Kurowski (nr 15-16).
Obraz Tygodnia: uroczystości kościelne Millennium odbywały się w Gnieźnie
i w Poznaniu od 14 do 17 kwietnia, 16 i 17 kwietnia zorganizowano tamże
„konkurencyjną” manifestację i defiladę wojskową, przemawiał Gomułka (nr 17, 24
kwietnia). „Tygodnik” będzie odtąd prowadzić kronikę – ostro cenzurowaną –
kolejnych faz milenijnych obchodów, odbywających się w atmosferze konfliktu wywołanego
przez komunistyczną władzę.
Jerzy Waldorff (nr 17) i Zygmunt Mycielski (nr 27) piszą o „Pasji”
Pendereckiego. Piórem Władysława Stróżewskiego „Tygodnik” czci jubileusz
orędownika „etyki niezależnej”, Tadeusza Kotarbińskiego (nr 26, 26 czerwca).
3 lipca zmarła Zofia Starowieyska-Morstinowa; „Tygodnik w wielkiej
mierze dzięki niej jest tym, czym jest”. Żegnają Ją Naczelny i Jacek Susuł
(nr 28).
Numer „niemiecki”: Mieczysław Pszon kreśli sylwetki działaczy opozycji
antyhitlerowskiej, list Lothara Kreyssiga i Güntera Sarchena z NRD, założycieli
„Aktion Suhnezeichen” (nr 34). O „niemieckich pokutnikach w Oświęcimiu”
napisze Wilkanowicz (nr 37), na Dzień Zaduszny Anna Morawska przygotuje wybór
przedśmiertych listów ofiar nazizmu.
„Porządki w arce” – pamflet Christophera Derricka, głos konserwatysty,
opublikowany w odpowiedzi na zarzuty, że „Tygodnik” „zagalopował się
nadmiernie w kierunku soborowego aggiornamento” (nr 49). Polemizuje z nim ks.
Bardecki.
1967
Ludwik Dembiński sporządza bilans roku: „Już drugi rok z rzędu
wojna w Wietnamie zajmuje czołowe miejsce wśród międzynarodowych problemów
politycznych” (nr 2, 8 stycznia).
W numerze 7 – pełny tekst Konstytucji o Kościele w świecie
współczesnym. Za tydzień – Żychiewicz spiera się z Anną Morawską o „nową
teologię”. W nrze 10 – ks. Bardecki o realizacji Soboru w Polsce, w nrze 15 –
Turowicz o nowej encyklice „Populorum progressio”.
Wyniki ankiety „TP na cenzurowanym” – wśród rubryk prowadzi „Poczta
Ojca Malachiasza” (nr 13).
Kolejne kontrowersyjne tematy: ks. Bardecki o wojennym „milczeniu Piusa
XII” (nr 17), Halina Bortnowska o katolicyzmie w Holandii.
Arcybiskup Wojtyła został kardynałem, Papież mianował administratorów
apostolskich na Ziemiach Zachodnich (nr 23, 4 czerwca).
„Nie ulega wątpliwości, że gen. de Gaulle jest pierwszym w okresie
powojennym zachodnim mężem stanu, który ma w ogóle jakąś koncepcję sensownego
układania i rozwijania stosunków z Europą Wschodnią. Tym bardzie cieszymy się z jego
wizyty w Polsce, która przecież bez wątpienia leży w Europie” (Krzysztof
Kozłowski, nr 24).
Jerzy Turowicz entuzjastycznie wita antologię Bartoszewskiego i Lewinówny
„Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom”; obok Obraz Tygodnia otwiera
informacja o zawieszeniu broni po bliskowschodniej „wojnie sześciodniowej” (nr 25).
„To, co zbliża dziś Kościół i postępową myśl laicką, nie
rodzi się z koncepcji światopoglądowych a raczej ze wspólnego poczucia
odpowiedzialności za wartości moralne i człowieczeństwo zagrożone dziś w samym swoim
istnieniu” – Słonimski w cyklu wypowiedzi o encyklice „Populorum
progressio” (nr 44). W tym samym numerze – ks. Aleksy Klawek pisze o teologii Marcina
Lutra.
Boże Narodzenie: medytacja ks. Józefa Tischnera; głosy uczestników
rzymskiego Kongresu Laikatu, z którego sprawozdanie składał przedtem Woźniakowski;
poemat „Drozd” greckiego noblisty Seferisa w przekładzie Kubiaka. JJS (Szczepański):
„„Wstręt” Polańskiego należy niewątpliwie do najosobliwszych i
najwybitniejszych dzieł kinematografii współczesnej”.
1968
Nr 1: orędzie Pawła VI, proklamujące 1 stycznia Dniem Pokoju. Obraz
Tygodnia: „Minister spraw wewnętrznych gen. Moczar wziął udział w moskiewskich
obchodach 50 rocznicy utworzenia radzieckich organów bezpieczeństwa”.
„Czyhanie na cudze serce” – ks. Bardecki o „etycznych wymiarach
transplantacji”, w związku z pierwszymi przeszczepami serca (nr 4).
Nr 7 z 18 lutego: w Obrazie Tygodnia ślad sprawy „Dziadów” Dejmka –
cytat z telewizyjnej wypowiedzi Grzegorza Lasoty, uzasadniającego decyzję o ich zdjęciu
ze sceny. Za tydzień informacja o skazaniu na 3 lata więzienia Janusza Szpotańskiego,
autora „Cichych i gęgaczy”. Nr 10: „Odbyło się zebranie Oddziału
Warszawskiego Związku Literatów Polskich, poświęcone sprawie ostatniej inscenizacji
„Dziadów””.
Tysięczny numer „Tygodnika”; rozmowy z Hanną Malewską, redagującą
miesięcznik „Znak”, i Jackiem Woźniakowskim, szefem wydawnictwa Znak. „Młodych
poetów radzieckich” przedstawia Wiktor Woroszylski.
Nr 13 z 31 marca, Obraz Tygodnia: przemówienie Gomułki w Sali Kongresowej.
„Demonstracje i strajki młodzieży studenckiej zostały przerwane”.
Niżej informacja o usunięciu z Uniwersytetu Warszawskiego profesorów Baczki, Baumana,
Brusa, Kołakowskiego, Morawskiego i Marii Hirszowicz. Odtąd Obraz zmieni się w swoistą
kronikę zmian kadrowych w PRL – z równą uwagą notować bedzie odwrotne przemiany,
zachodzące w dubczekowskiej Czechosłowacji. Z łamów „Tygodnika” znika felieton
Kisiela (pobitego przez „nieznanych sprawców”).
Dziesięciolecie „Więzi” – rozmowa z Tadeuszem Mazowieckim (nr 14).
Ks. Bardecki o problemie regulacji urodzin, w związku z dopuszczeniem w
Polsce do sprzedaży pigułki antykoncepcyjnej (nr 16).
Obraz Tygodnia „uzupełniając z opóżnieniem informację na temat
ostatniego posiedzenia Sejmu” nadzwyczaj zwięźle streszcza „długą i
ostrą” dyskusję nad interpelacją posłów Koła Znak z 11 marca. Odpowiadał
Jerzy Zawieyski, który na koniec złożył mandat członka Rady Państwa (nr 17).
Wysłannik „Tygodnika”, Krzysztof Kozłowski, będzie mógł opisać tę dyskusję –
czy raczej sabat – dopiero po dwudziestu latach. W nrze 22 – fragment dziennika
Zawieyskiego o „audiencji u Papieża Jana”.
Wielka dyskusja o „Soborze w parafii”; cykl artykułów ks. Michała
Hellera o współczesnej kosmologii („Początek świata”, „Antyświaty”, „Spór
o przestrzeń” – nry 18, 24, 32).
W nrze 24 debiutuje nowa autorka, Julia Hołyńska (pseudonim Stefana
Kisielewskiego); będzie pisać m.in. o Rudnickim, Micewskim, Sandauerze. W nrze 26
opowiadanie Kornela Filipowicza, który odtąd regularnie współpracować będzie z
„Tygodnikiem”. W nrze 29 Andrzej Dobosz w „Kuchni narodowej polskiej” pisze m.in.
o „najbardziej upokarzającym tekście w jezyku polskim z tego zakresu”
– przepisie na „Głuchą rybę – zupę jak z ryby bez ryby”, ze
zbioru „109 potraw” wydanego w Krakowie w 1941 r.
21 sierpnia wojska Układu Warszawskiego, w tym polskie, dokonują inwazji
Czechosłowacji. W numerze 35 „Tygodnika” (z niedzielną datą 1 września) nie ma o
tym ani słowa, ale nie ma też w ogóle Obrazu Tygodnia. Na pierwszej stronie –
fotografia z czołgami w natarciu... Za tydzień Obraz poinformuje o powrocie przywódców
CSRS z Moskwy.
„Cena świadectwa” – artykuł Bohdana Cywińskiego o apostołach i
świadkach Chrystusa (nr 37). W nrze 39 redakcja na pierwszej stronie czci święto św.
Wacława, „męczennika i patrona chrześcijańskich Czech”, choć
rocznica wcale nie jest okrągła. Recenzja Bronisława Mamonia z krakowskiej inscenizacji
„Baby-Dziwo” Pawlikowskiej – antytotalitarnej satyry, powstałej u progu II wojny. W
scenografii recenzent dostrzega „coś z klimatu świata orwellowskiego”...
W 50. rocznicę odzyskania niepodległości Polski artykuł wstępny pióra
przedwojennego wicepremiera i twórcy Gdyni, Eugeniusza Kwiatkowskiego (nr 45).
1969
„Kryzys w Kościele” – wstępniak Jerzego Turowicza. „Początkowo
zamierzałem przy tytule tego artykułu postawić znak zapytania. Z zamiaru tego jednak
zrezygnowałem” (nr 1). Pożegnanie zmarłego w grudniu '68 prof. Stanisława
Pigonia.
Ks. Adam Boniecki o pierwszym polskim „telefonie zaufania”. W numerze
tekst encykliki „Humanae vitae” (nr 3).
Obraz Tygodnia: „Jan Palach (lat 21), student praskiego Uniwersytetu
Karola, oblał się w centrum Pragi płynem łatwopalnym i podpalił się. Zmarł w
szpitalu” (nr 4).
Kolejne pożegnania: Turowicz o Tomaszu Mertonie (nr 9), Jacek i Józefa
Hennelowie o „papieżu polskiej fizyki”, prof. Niewodniczańskim (nr 11).
Debiutuje w „TP” Ludwik Stomma; w przyszłości prowadzić będzie ze
Zbigniewem Benedyktowiczem cykl „Święta po polsku” (nr 16, 20 kwietnia).
„Dialog wewnątrz Kościoła w warunkach polskich” –
rozmowa z bpem przemyskim, ks. Ignacym Tokarczukiem (nr 19).
Prymas Wyszyński odpowiada na pytania kleryków (tekst autoryzowany), a ks.
Adam Boniecki („Rozmowy niedokończone”) rozmawia z krakowskimi hippiesami (nr 21,
25 maja).
Umarł Jerzy Zawieyski. „Angażując się politycznie, nigdy nie stał
się politykiem... W polityce pozostał myślicielem, moralistą i artystą” –
pisze Stomma (nr 26 z 29 czerwca).
21 lipca człowiek postawił stopę na Księżycu. „Zaczynamy się
czuć już nie mieszkańcami niepozornej planety, lecz obywatelami Wszechświata”.
Czy jednak jesteśmy samotną wyspą? – zastanawia się ks. Michał Heller („Ziemia,
Ojczyzna ludzi”).
W 30. rocznicę Września „Myśli o Polsce” Adama Stora (pseudonim prof.
Henryka Wereszyckiego).
Notatki ze swego spotkania z Gombrowiczem w Buenos Aires (w r. 1962) publikuje
w nrze 41 ks. Janusz St. Pasierb; autor „Ferdydurke” zmarł w sierpniu w Vence.
Rektor KUL, ks. Wincenty Granat, pisze o „celu uniwersytetów
katolickich”. Wizytę w Polsce złożyła mieszkająca w Indiach Wanda Umadevi-Dynowska
– tłumaczka i założycielka Biblioteki Polsko-Indyjskiej; rozmawiają z nią ks.
Boniecki i Marek Skwarnicki (nr 44).
Na Boże Narodzenie – Kuncewiczowa, Herbert, a także esej o Rembrandcie
pióra malarza Stanisława Rodzińskiego, wkrótce stałego recenzenta plastycznego
„TP”. Nekrolog współpracującego z pismem teologa, ks. Klawka.
1970
Obraz Tygodnia skrupulatnie odnotowuje proces „normalizacji” w
Czechosłowacji. Cytuje Husaka: „Partia nie poniży się do preparowania
procesów, do fałszywych oskarżeń...” (nr 6, 8 lutego).
25 lat „Tygodnika”. Antoni Gołubiew: „Nie dałbym złotówki za
to, czy nasze pismo będzie obchodziło jubileusz pięćdziesięciolecia. Należy po
prostu sądzić, że będzie istniało tak długo, jak długo zdoła spełniać swą rolę”,
polegającą jego zdaniem „na proponowaniu pewnej postawy, pewnego modelu
zachowania, pewnego stylu wreszcie” (nr 13). W nrze 16 – list kard. Wojtyły
na jubileusz „TP”.
Bp Frantisek Tomasek z Pragi specjalnie dla „Tygodnika”: „Trzeba,
abyśmy się modlili: my – za was, wy – za nas” (nr 19, 11 maja).
Ks. Janusz St. Pasierb pisze o „Człowieku, który jest Papieżem”, czyli
o Pawle VI; ks. Bardecki rozmawia z Karlem Rahnerem. Henryk Woźniakowski opowiada: „Należałem
do brygady skrzynkarskiej – tj. remontującej tzw. transporty winiarskie, czyli po
prostu drewniane skrzynki na butelki”. Chodzi o robotniczą praktykę
studencką. (nr 22, 31 maja).
Obraz Tygodnia: 14 czerwca w Krakowie zmarł Roman Ingarden, publikujący
także w „TP”, w Nowym Jorku zaś Aleksander Kiereński, „premier rosyjskiego
rządu obalonego w październiku 1917” (nr 25, 21 czerwca).
Ojciec Jacek Salij OP: „Jak niewierzącym mówić o chrześcijaństwie?”.
„Człowiek staje się tym bardziej podatny na chrześcijaństwo, im bardziej
wejdzie w rzeczywistość” (nr 31, 2 sierpnia).
Andrzej Kijowski polemizuje z Wiesławem Górnickim, który uznał „Króla
Ubu” Jarry'ego za dzieło antypolskie. Kijowski: „Jeśli „polskość” jest
czymś żywym, wartością duchową stwarzaną wciąż na nowo przez ludzi żywych, w
konfrontacji ze światem i w samokontroli, idiotyzm króla Ubu w niczym jej nie zaszkodzi,
a przeciwnie, szyderstwo to, i każde inne, posłuży jej za pożywkę” (nr 34,
23 sierpnia).
19 sierpnia zmarł Paweł Jasienica (nr 35).
Rozstrzygnięto „Tygodnikowy” konkurs na reportaż „Polacy roku 1970”;
jedną z nagród otrzymał Marek Lehnert, godło Beksa (nr 36). „W Polsce beat
zdaje się przebrzmiewać” – utrzymuje Józefa Hennelowa (nr 37).
W nrze 39 omówieniem książki Tocquevillea debiutuje Tadeusz Wawer
(pseudonim Marcina Króla), a w nrze 46 szkicem „Śmierć Mauriaca” Franciszek Dinheim
(Wojciech Karpiński). Obaj publikować zaczną wkrótce cykl „Sylwetek politycznych XIX
wieku”, od 1972 już pod nazwiskiem, i znajdą się w gronie najbliższych
współpracowników pisma, a Król wejdzie w skład redakcji.
W Polsce gościli zachodnioniemieccy politycy: Klaus von Bismarck i Richard
von Weizsaecker, przyszły prezydent RFN. W warszawskim KIK-u spotkali się m. in z
Tadeuszem Mazowieckim i Jerzym Turowiczem (nr 42, 18 października).
„Stanęli obok siebie biskup katolicki i mnich buddyjski, prawosławny
duchowny i rabin, japońska dziewczyna w kimono i murzyński pastor” –
wspomina kongres w Kyoto Jerzy Turowicz. Z Listów do Redakcji: „Zmarła Janis
Joplin. Zmarł człowiek, za którego Chrystus poniósł śmierć krzyżową”
(nr 47, 22 listopada).
Mieczysław Pszon pisze o układzie normalizującym stosunki miedzy PRL a RFN
(nr 48, 29 listopada).
1971
Redakcja o grudniowych wydarzeniach na Wybrzeżu: „Przeżyliśmy
głęboką tragedię. Święta Bożego Narodzenia nie mogły w tym roku być radosne. A
jednak przeżywaliśmy w ich okresie także nadzieję. Nadzieję, że ofiara nie pójdzie
przecież na marne. (...) Na ulicach Gdańska, Gdyni, Szczecina, Słupska i Elbląga
przegrała nie tylko pewna polityka gospodarcza, lecz także określony styl sprawowania
władzy” (nr 1, 3 stycznia). W numerze 3 komentarz J.T.: „Jedynie siła
słuszności posiada moc przekonywania. Zaś pytania, na które nie udzielono odpowiedzi,
nie przestają istnieć”.
Czytelniczka cytuje Waldorffa, wedle którego jedynymi recenzentami muzycznymi
z prawdziwego zdarzenia są Kisielewski, Mycielski i on sam. Czytelniczka chciałaby
czasami poczytać Kisielewskiego... (nr 9). Maria Dłuska pisze o zmarłym na emigracji
Kazimierzu Wierzyńskim (nr 10).
Powrót Kisiela: „Aby odświeżyć ojczyznę, aby nas ona nie
nużyła, lecz podniecała, proponujemy tutaj kurację odmładzającą: spojrzeć na
wszystko interesownie i BEZ DOGMATU!” (nr 11, 14 marca). Nowym sąsiadem Kisiela
na ostatniej stronie jest Andrzej Kijowski, a od następnego numeru – Antoni Słonimski.
W stopce nru 16 pojawia się nazwisko Mieczysława Pszona.
Obraz Tygodnia: Paweł VI przyjął na audiencji hippisów ubranych w „przepisowe
dżinsy i brudne białe koszule”. Andrzej Kijowski: „Kościół zawsze
zaskakiwał pogan, ofiarując im nie to, czego szukali. (...) Każdy, kto w jego zasięg
wchodzi, ponosi ryzyko szalone: ujrzy siebie w stanie zupełnego niezrealizowania. Jeżeli
Kościół tego nie zrobi, jeżeli nas nie przestrzeże, my synkretyczni poganie, zrobimy
sobie z niego sztuczny raj” (nr 17, 25 kwietnia). W następnym numerze Zbigniew
Lew Starowicz pisze o „Rewolucji seksualnej wśród młodzieży polskiej”.
Jacek Susuł: „O Pawle Jasienicy milczało się u nas od trzech lat”
(nr 21, 23 maja). W numerze 34 szkic Aleksandra Gieysztora: „Paweł Jasienica, historyk
Polski”.
Obraz Tygodnia: „Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz bawili na
Białorusi, gdzie interesowali się zagadnieniami melioracyjnymi” (nr 22, 30
maja).
Słonimskiego zniesmaczyło opublikowanie przez „Twórczość” utworu
markiza de Sade. W Warszawie wystawiono „Trędowatą”. Andrzej Kijowski: „Chciałem
więc zaproponować obłąkanego Sadea zamiast głupiej Mniszkówny, ale przeląkłem
się. Nie księży, którzy by mnie pewnie poparli, ale Antoniego Słonimskiego, który by
mnie wyklął” (nr 37, 12 września).
Nr 42 z 17 października w całości poświęcony o. Kolbemu z okazji jego
beatyfikacji; wśród autorów kard. Wojtyła. Z rzymskich uroczystości sprawozdaje
Józefa Hennelowa. Wcześniej (nr 38) „ab” odpowie na list Jana Józefa Lipskiego,
dotyczący antysemityzmu „Małego Dziennika” i roli o. Maksymiliana w kształtowaniu
linii pisma.
Nr 44 z 31 października – norwidowski. Piszą m. in. Mieczysław Jastrun,
Adam Ważyk, Michał Głowiński.
Z Władimirem Maksimowem o Dostojewskim rozmawia Zbigniew Podgórzec (nr 48,
28 listopada). Początek cyklu wywiadów ze „źle widzianymi” twórcami rosyjskimi
(będą wśród nich m.in. Arseniusz i Andriej Tarkowscy, Michaił Bachtin, Michaił
Ałpatow, Ernst Nieizwiestny), które spowodują interwencję ambasady ZSRR.
Wstępniak w numerze na Boże Narodzenie pióra młodego dominikanina, o. Jana
Andrzeja Kłoczowskiego OP.
1972
Kazimierz Moczarski opisuje działalność AK po upadku Powstania
Warszawskiego (nr 3, 16 stycznia). Bp Ignacy Tokarczuk recenzuje książkę ks.
Bardeckiego o Kościele epoki dialogu (nr 5). Antoni Gołubiew rozpoczyna cykl „Okruchy
Conradowskie”, prowokując polemikę Zdzisława Najdera (nr 6)
*”Tygodnikowy” panel poświęcony społeczno-religijnym zadaniom pisma. Wśród
uczestników ks. bp. Herbert Bednorz, przewodniczący Komisji Episkopatu ds. Środków
Masowego Przekazu, Stefan Bratkowski („Życie Warszawy”), ks. Józef Tischner, Bohdan
Cywiński (nr 9, 27 lutego).
Z przemówienia sejmowego Stommy: „Ludzie chcą jawności życia
państwowego oraz chcą i mają prawo znać bieg spraw państwowych. Sejm jest siłą
rzeczy wielką giełdą spraw państwowych”. Andrzej Micewski: „Ludzie
troszczący się o Polskę nie zawsze myślą to samo i tak samo. Patriotyzm nigdy nie
wyrażał się uniformizmem myślowym” (nr 12, 19 marca).
Mieczysław Pszon komentuje ratyfikację układu normalizującego stosunki
między RFN a PRL (nr 13).
40-lecie pracy publicystycznej Kisiela. Na pytanie Wojciecha Karpińskiego o
plany na przyszłość, jubilat odpowiada: „Zestarzeć się z jaką taką
godnością. Nie dać się nadmiernie zdenerować (...) I wreszcie umrzeć przyzwoicie, z
wiarą i nadzieją (co do miłości, to zobaczymy)” (nr 14).
Borys Polewoj („Opowieść o prawdziwym człowieku”) opowiada „Jak
starszy sierżant Korolkow ocalił klasztor jasnogórski”; artykuł wywoła gniew
Prymasa Wyszyńskiego (nr 18, 30 kwietnia). Wiersze Josifa Brodskiego w tłumaczeniu
Eugenii Siemaszkiewicz (nr 19).
Polepszenie stosunków USA-ZSRR. Obraz Tygodnia: „„Prawda” pisze,
że już Lenin niejednokrotnie wypowiadał się za rozmowami pokojowymi i porozumieniem z
USA” (nr 22).
„Tyle książek słowników / opasłe encyklopedie / a nie ma kto
poradzić” – „Pan Cogito szuka rady” Herberta (nr 25).
Wypowiedzi księży w „Tygodnikowej” ankiecie na temat opinii
duchowieństwa o piśmie. Ks. Bolesław Celiński CSRR przypomina postać Ottona Schimka
(nr 27, 2 lipca).
Obraz Tygodnia: Tadeusz Chrzanowski wyruszył Syrenką do Hiszpanii (nr 33);
plonem podróży będzie seria reportaży.
Rozmowa z Janem Kułakowskim, sekretarzem generalnym Światowej Konfederacji
Pracy, o „Chrześcijańskim ruchu związkowym” (nr 33, 13 sierpnia).
Jan Masłowski pisze o zmarłym przedwcześnie psychiatrze, prof. Antonim
Kępińskim. Ludwik Dembiński wraca ze Szwajcarii, gdzie piastował stanowisko sekretarza
generalnego Pax Romana, i wznawia rubrykę „Glob się obraca”. Martwi to Kisiela:
rubryka „była kosmopolityczna, świat się obracał, ale bez Polski”
(nr 34, 20 sierpnia).
19 sierpnia zmarła Anna Morawska – wybitna publicystka, współpracowniczka
„Tygodnika”, autorka książki o Bonhoefferze, pionier porozumienia
polsko-niemieckiego. Wspominają ją Jerzy Turowicz i Tadeusz Mazowiecki (nr 37).
Ankieta: „Kim jest dla mnie Jezus Chrystus?”. Jerzy Turowicz w
dziesięciolecie Soboru: „Kościół nie jest łodzią podwodną” (nr 39, 25
września).
Wspomnienie Gołubiewa o zmarłej 14 października Marii Morstin-Górskiej (nr
46). Esej Witolda Lutosławskiego „Z rozmyślań nad przyszłością muzyki” (nr 47,
19 listopada).
Ks. Adam Boniecki wyjeżdża na kilka lat do Paryża. W nowym cyklu „Kanon
lektury” wypowiedzą się m. in. Paweł Hertz, Zygmunt Kubiak, Henryk Krzeczkowski,
Marcin Król. Ewa Bieńkowska pisze o „Rodowodach niepokornych” Bohdana Cywińskiego
(nr 48, 26 listopada).
1973
Pierwszy odcinek „Wnuka” – ostatniej części „Bolesława Chrobrego”
Gołubiewa (nr 1). Nowy cykl muzycznych esejów Bohdana Pocieja – m. in. o Lutosławskim
i Góreckim. Herberta „Przesłanie Pana Cogito” (nr 4). W numerze 6 pierwszy odcinek
nowej rubryki „Tematy i refleksje”.
Kard. Wojtyła uczestniczył w Kongresie Eucharystycznym w Australii,
odwiedził Nową Gwineę – podróż dokumentuje fotoreportaż. Szkicem o Szymborskiej
debiutuje w „Tygodniku” Antoni Libera (nr 10, 11 marca).
Filozof Władysław Stróżewski z malarzem Jerzym Nowosielskim rozmawiają o
zadaniach sztuki, nobilitacji ciała, surrealizmie, chrześcijaństwie i ikonie (nr 11, 18
marca).
Współpracownicy pisma dyskutowali o świadomości historycznej Polaków i
sytuacji współczesnej kultury. Plonem tego spotkania jest m.in. tekst Henryka
Wereszyckiego „Publicystyka historyczna – blaski i cienie” (nr 13).
Felieton Słonimskiego o „Wódzie” sprowokował polemikę dra
Marcinkowskiego, znanego działacza antyalkoholowego: „„Dzięki alkoholowi”
ludzie żyją krócej, stają się starcami w wieku 40--50 lat, giną na wszystkie
możliwe choroby zakaźne i niezakaźne, wieszają się” (nr 14, 8 kwietnia).
Po pięciu latach przymusowego milczenia wraca temat powstania w getcie
warszawskim. Pisze o nim Władysław Bartoszewski, Anna Kamieńska publikuje przekład
„Pieśni o wymordowanym narodzie” Icchaka Kacenelsona. Jacek Woźniakowski w
„Rozważaniach o humanistycznej teorii względności, o pysze słowa i poglądach na
świat” zastanawia się „Co się stało z Marią Janion?”. Esej Kubiaka o Kazimierze
Iłłakowiczównie, która w „Tygodniku” publikowała od założenia pisma (nr 15).
Zmarł Picasso – żegnają go Turowicz, Chrzanowski, Woźniakowski,
Rodziński (nr 17). Zmarli Jacques Maritain i Antoni Marylski, współzałożyciel Lasek.
Jerzy Turowicz dedykuje swój tekst o francuskim filozofie pamięci Marylskiego (nr 19, 13
maja). W 10 rocznicę śmierci Jana XXIII piszą o Nim kard. Bolesław Kominek, Jerzy
Turowicz i Paweł Hertz (nr 22).
Wiersze Brechta w tłum. Ryszarda Krynickiego. Poezja Krynickiego wkrótce
zagości na tych łamach (nr 24).
Hanna Malewska odchodzi z redakcji „Znaku”, przekazując pismo Bohdanowi
Cywińskiemu. O bratnim miesięczniku i zasługach Malewskiej pisze Jerzy Turowicz (nr 28,
15 lipca). W stulecie Akademii Umiejętności (zlikwidowanej w latach 50.) tekst Andrzeja
Biernackiego (nr 32, 12 sierpnia).
Reportaż ks. Adama Bonieckiego „Dziesięć dni w Taizé”: „Myślę,
że Taizé jest miejscem, gdzie wierzy się Panu Bogu i gdzie wierzy się w ludzi”.
O nieomylności Kościoła i kontrowersyjnej książce Hansa Künga pisze ks. Bardecki (nr
37, 16 września).
Tekstem o Tukidydesie w cyklu „Kanon lektury” debiutuje w „TP” Jan
Demboróg, czyli Bronisław Łagowski (nr 41). Wiersze Jacka Bierezina (nr 42, 21
października).
„Kościół u ujścia Odry” – z ks. bpem Jerzym Strobą, ordynariuszem
diecezji szczecińsko-kamieńskiej, rozmawia Jacek Susuł (nr 43, 28 października);
ogniwo prowadzonego od 1973 r. cyklu rozmów z polskimi hierarchami.
1974
Paweł Hertz rozpoczyna cykl felietonów „Z dziennika lektury”. Dalsze
wywiady Z. Podgórca, m in. z Aleksandrem Zinowiewem, Władimirem Wojnowiczem, Lwem
Gumilowem, Jurijem Trifonowem i Giennadijem Ajgi.
Zmarł ks. kard. Bolesław Kominek, przyjaciel i autor „Tygodnika”. Halina
Mikołajska wspomina zmarłego scenografa Andrzeja Stopkę (nr 12, 24 marca).
Fragmenty „1859 dni Warszawy” Władysława Bartoszewskiego, kroniki
wydarzeń w stolicy od 1 września 1939 do 2 października 1944. Książka Bartoszewskiego
– jak zauważa prof. Gieysztor – jest nie tylko kroniką, ale i spłaceniem długu
żywych wobec poległych (nr 13, 31 marca).
50-lecie Zakładu dla Niewidomych w Laskach. O Dziele Lasek piszą Stefan
Kard. Wyszyński, Jerzy Turowicz, s. Rut Wosiek (nr 20, 19 maja).
XER, czyli Tadeusz Żychiewicz, kończy cykl rozważań ewangelicznych i
rozpoczyna druk „Starego Przymierza” (nr 21, 26 maja).
Do „Kanonu lektury” Marek Skwarnicki włącza wiersze Czesława Miłosza
(nr 29, 14 lipca). Ryszard Bender pisze o Janie Jeziorańskim... powstańcu styczniowym
(nr 32). Listy Edyty Stein do Romana Ingardena (nr 33).
Jacek Woźniakowski dyskutuje z Julianem Kornhauserem i Adamem Zagajewskim,
autorami „Świata nie przedstawionego”
(nr 43, 27 października). Przedtem o „nowej fali” pisał kilkakrotnie Krzysztof
Dybciak.
O londyńskim wystawieniu rock-opery „Jesus Christ Superstar” pisze
Andrzej Sulikowski – w latach 70. stały współpracownik „TP” (nr 49).
Orędzie Papieża i Synodu Biskupów „O prawach człowieka” (nr 47, 24
listopada). W świątecznym numerze o Synodzie pisze ks. kard. Wojtyła, a o Matce Teresie
z Kalkuty – Turowicz.
1975
30-lecie „Tygodnika” – na pierwszej stronie list Metropolity
Krakowskiego, wewnątrz swój prywatny jubileusz (25-lecie współpracy) święci
Żychiewicz (nr 13, 30 marca).
Esej Kubiaka o twórczości Jana Parandowskiego, obchodzącego 80. urodziny
(nr 20). 50-lecie pracy pisarskiej Gołubiewa. Piszą o nim Stefan Kisielewski, Czesław
Zgorzelski i Marek Zieliński (nr 24, 15 czerwca).
Recenzją z wierszy Woroszylskiego debiutuje na tych łamach Stanisław
Barańczak. Ks. Adam Boniecki o „Lebensteinie – mędrcu”; znakomity malarz to dla
niego „mistrz wiedzy o człowieku” (nr 31, 3 sierpnia). Maria
Kuncewiczowa zastanawia się „Jak kochać bliźniego?” (nr 37, 14 września).
W 80-lecie urodzin Słonimskiego z Jubilatem rozmawia Jakub Karpiński (nr
42). Na Zaduszki ukaże się wiersz „Laski”, napisany po śmierci Żony poety.
Urszula Czartoryska pisze o rzeźbach Aliny Szapocznikow (nr 42, 19
października).
W stopce numeru 45 pojawia się nazwisko malarza i grafika Jerzego
Skąpskiego; wpisano też do niej (nareszcie!) ks. Andrzeja Bardeckiego.
1976
W numerze 1 ostatni odcinek „Rubryki rodzinnej”, prowadzonej przez
Józefę Hennelową; w numerze następnym pojawia się jej rubryka „Na co dzień i od
święta” – polemiczny przegląd krajowej prasy.
Obraz Tygodnia: „Opublikowano projektowane zmiany w Konstytucji PRL”.
Projekt, który czynił z „kierowniczej roli PZPR” i sojuszu ze Związkiem Radzieckim
zasadę konstytucyjną, sprowokował liczne zbiorowe i indywidualne protesty.
O książce Józefa Tischnera „Świat ludzkiej nadziei” wypowiadają się
ks. Michał Heller i Jacek Salij OP (nr 5).
Obraz Tygodnia: „Sejm uchwalił poprawki do konstytucji wszystkimi
głosami przy jednym wstrzymującym się”. Cenzura nie pozwoliła wymienić
nazwiska wstrzymującego się od głosu posła – Stanisława Stommy. W tym samym numerze
z Willym Brandtem, przewodniczącym SPD, rozmawia Andrzej Micewski (nr 8). Za tydzień
rozmowa Mieczysława Pszona z Richardem von Weizsaeckerem.
90-lecie Władysława Tatarkiewicza – filozofa i autora „Tygodnika”.
Stefan Swieżawski cytuje rektora KUL, o. Krąpca „...my z niego wszyscy”
(nr 13, 28 marca).
Droga Krzyżowa ułożona przez kard. Wojtyłę i odprawiona w czasie
rekolekcji wielkopostnych w Watykanie (nr 15).
Ludwik Hass o „zmistyfikowanej rzeczywistości międzywojennego
wolnomularstwa polskiego” (recenzja z książki Leona Chajna); artykuł będzie
mieć swe polemiczne kontynuacje. Nowe wiersze Adama Ważyka (nr 16, 18 kwietnia).
W dyskusji o „Dziejach Polski”, wydanych przez PWN, głos zabierają m.
in. Jerzy Jedlicki i Bronisław Geremek (nr 26). Izydora Dąmbska broni Zbigniewa Herberta
przed atakiem Artura Sandauera w warszawskiej „Kulturze”. Poeta zrewanżuje się jej,
dedykując „Potęgę smaku”.
Ks. abp Luigi Poggi, kierownik zespołu Stolicy Apostolskiej ds. stałych
kontaktów z rządem PRL, wraz z kard. Wojtyłą odwiedzili 9 maja redakcję „TP”.
Stefan Kisielewski rozpoczyna nowy cykl pt. „Wołanie na puszczy”. Chce
„...wołać prosto, jasno, nawet demagogicznie” (nr 21, 23 maja).
Z Obrazu Tygodnia: „Premier przedstawił propozycję rządu
dotyczącą zmian struktury cen i związanej z tym rekompensaty. Sejm poparł projekt
rządowy. (...) W pewnych wypadkach doszło do przerwy w pracy, a w Ursusie i Radomiu
miały miejsce zajścia uliczne...” (nr 27, 4 lipca). Za tydzień euforyczny
felieton Kisiela nie bez związku z wydarzeniami politycznymi: „Temperatura wysoka
i równa, wiatry minimalne, niebo bez chmurki. (...) Słowem czas idealny dla
rekreacyjno-regeneracyjnego wypoczynku nad akwenami wodnymi” – itd, itd (nr
28).
4 lipca zmarł Antoni Słonimski. „Był człowiekiem odważnym i
prawym” – czytamy w redakcyjnym pożegnaniu Poety. W tym samym numerze jego
ostatni, niedokończony felieton (nr 28).
Z Listów do redakcji dowiadujemy się, że czytelniczka, nie mogąc kupić
wydanego przez Znak tomiku wierszy Jana Twardowskiego z racji niskiego nakładu,
przepisała ręcznie wszystkie wiersze.
Grzegorz Bytnar (pseudonim Andrzeja Romanowskiego) debiutuje szkicem o Janie
Kasprowiczu (nr 31, 1 sierpnia).
„Dramat Ecône” – ks. Bardecki przedstawia sylwetkę abpa Marcela
Lefebvre'a i źródła jego konfliktu ze Stolicą Apostolską (nr 36).
„Redakcja bardzo inteligentna, znacznie inteligentniejsza niż pismo,
które z niej wychodzi” – to wrażenia Kisiela, który po dłuższej przerwie
zawitał na Wiślną (nr 37, 12 września).
Esejem o Bachtinie debiutuje na tych łamach Adam Zagajewski, w następnych
latach stały autor „Tygodnika” i „Znaku” (nr 39, 26 września).
Wiersze Juliana Kornhausera (nr 42, 17 października).
W nrze 44 na pierwszej stronie wspomnienie Jerzego Andrzejewskiego – jednego
z założycieli Komitetu Obrony Robotników – o pisarzu Stefanie Otwinowskim. Na temat
powstałego we wrześniu KOR-u brak z przyczyn cenzuralnych wzmianek nawet w Obrazie
Tygodnia.
Spodek na Boże Narodzenie: „Ciekawe, czy doczekam roku
dwutysięcznego. Teoretycznie jest to możliwe. Będę miał 70 wiosen za sobą, a
„Tygodnik” 52 roczniki formatu takiego samego jak dziś... Rynek krakowski wiele się
nie zmieni. Po przeciwległej do kościoła Mariackiego stronie Sukiennic stanie tylko
pomnik Stanisława Lema, który na skutek spełnienia się jego licznych wizji
okrzyknięty będzie naszym wieszczem”.
1977
„Zostałem zwymyślany od „bezczelnych grafomanów podnoszących
rękę na narodową klasykę”, od kłamców, snobów, pseudointelektualistów; wytknięto
mi głupotę, zarozumiałość, a także w kilku wypadkach antyludowość i arystokratyzm”:
Jan Józef Szczepański o kłopotach z czytelnikami po opublikowaniu krytycznej recenzji z
filmu „Trędowata” (nr 6).
„Od dawna nie miałem w rękach książki w tym stopniu wolnej od
powszechnych przesądów naszego czasu” – Demboróg (Łagowski) o tomie
szkiców Henryka Krzeczkowskiego, przyjaciela i współpracownika „TP”, a od 1982 –
członka redakcji (nr 8, 20 lutego).
Wielki reportaż Turowicza o „Tygodniu życia i pracy Pawła VI” i Księga
Eklezjasty w przekładzie Miłosza (nry 11 i 12).
Artykuł Stefana Swieżawskiego „Filozofia, teologia, duszpasterstwo” (nr
13); początek dyskusji na temat tradycji filozoficznej, na której oprzeć się winno
duszpasterstwo i nauka Kościoła. Tischner („Tomizm bez mitologii”, nr 17): „więcej
jest wokół nas dobrych chrześcijan niż dobrych tomistów. Jeśli tak, istnieją
jakieś inne „pomosty” wiodące ludzi do chrześcijaństwa”. W nrze 46 –
głos ks. Mariana Jaworskiego.
„Żywe kamienie i procenty” – ks. Boniecki o parafii w Nowej
Hucie-Bieńczycach, gdzie ukończono budowę kościoła (nr 20). Słynną „Arkę”
poświęcono 15 maja; tego samego dnia odbył się pogrzeb Stanisława Pyjasa. Obraz
Tygodnia w nrze 22 donosi, że Prokuratura Wojewódzka w Krakowie prowadzi śledztwo w
sprawie okoliczności jego śmierci.
W nrze 30 – Bartoszewski o przedostatnim i głównym akcie dramatu zagłady
Żydów, jaki rozegrał się przed 35 laty.
„Nie uważam, że prawu należy być posłusznym zawsze i wszędzie...
Prawnik... nie może jednak przekroczyć dwóch granic. Nie może uzurpować sobie prawa
do wymierzania sprawiedliwości i nie może stosować prawa niesprawiedliwego, gdy
godziłoby ono w dobro ważniejsze od bezpieczeństwa prawnego” pisze Jolanta
Strzelecka, wówczas bliska współpracowniczka „TP”, w artykule „Prawo i
sprawiedliwość” (nr 33).
Mieczysław Pszon o książce Raymonda A. Moody'ego „Życie po życiu”
(nr 44). Ks. Bardecki napisze później: „Spośród wszystkich artykułów
opublikowanych w ˛„TP” w roku ubiegłym, największe zainteresowanie wzbudził tekst
Mieczysława Pszona”. Współpracę z pismem rozpoczyna felietonista Piotr
Wierzbicki.
Setną rocznicę urodzin Karola Huberta Rostworowskiego „Tygodnik” czci
m.in. artykułem Zygmunta Mycielskiego (nr 45, 6 listopada). Kubiak pisze o „Epice
biblijnej Tadusza Żychiewicza” (nr 50). W tym samym numerze relacja z wizyty Edwarda
Gierka w Watykanie – skróty poczynione przez redakcję w jego przemówieniu stały się
pretekstem do fali oszczerczych listów, „zwieńczonej” ciężkim pobiciem ks.
Bardeckiego przez „nieznanych sprawców”.
Boże Narodzenie: medytacja bpa Jana Pietraszki, jednego z najchętniej
czytanych „duchowych” autorów „Tygodnika”; wiersze Joanny Pollakówny;
fotoreportaż Adama Bujaka „Na Górze Athos”.
1978
„Panem ludzkiego życia jest tylko Bóg. Tylko On daje człowiekowi
życie i tylko On może je odebrać... Tu na ziemi nie ma On żadnego zastępcy ani
pełnomocnika” – ks. Jan Zieja w profetycznym tekście „Przeciw wojnom...
wiara Kościoła” (nr 1).
W nrze 3 Artur Międzyrzecki o „Samotniku z Fontainebleau”, czyli Oskarze
Miłoszu; w nrze 5 wiersze Zagajewskiego, a wśród nich słynna później, ironiczna
„Mała piosenka o cenzurze” („Tyś jest, cenzuro, wcale nie taka straszna...”).
Cenzor miał poczucie humoru?
Stefan Frankiewicz i ks. Kluz piszą o zmarłej właśnie s. Katarzynie z
Lasek, w świecie Zofii Steinberg; w numerze też jej list do Jerzego Turowicza, będący
rodzajem duchowego testamentu (nr 9, 26 lutego).
Mieczysław Pszon przypomina historię „Bensberger Memorandum” –
memoriału niemieckich katolików na rzecz pojednania z Polską. W numerze także wiersze
Julii Hartwig (nr 10).
Wojciech Skalmowski (dawny współpracownik pisma, teraz znany z paryskiej
„Kultury” jako M. Broński), żegna swego mistrza na niwie naukowej, językoznawcę
prof. Jerzego Kuryłowicza (nr 11).
S. Zofia Józefa Zdybicka („Czy istnieje Bóg?”) pisze o książce Hansa
Künga (nr 20).
W nrze 32 nowe pióro krytyczne: Barbara Stawiczak (pseudonim Stanisława
Barańczaka, którego jako działacza KOR-u objął cenzorski zapis).
Śmierć Pawła VI. „Papieża równowagi” żegna Marek Skwarnicki: „równowagi
jednoczącej, a nie rozpraszającej powierzone mu owce, stymulującej gwałtowną odnowę
chrześcijaństwa w trosce, by nie zburzyła ona tego, co już zbudowano”.
Homilie żałobne Prymasa Wyszyńskiego i Kard. Wojtyły; testament Papieża (nr 33, 13
sierpnia).
W nrze 36 „Tygodnik” wita Papieża Jana Pawła I, przypominając, że jest
on nie tylko duszpasterzem, ale i „wytrawnym publicystą” oraz „wytrawnym
alpinistą”. Był to jednak jeden z najkrótszych pontyfikatów w dziejach
Kościoła i już w nrze 41 redakcja wyraża „Zdumienie i żal”. „Radowaliśmy
się Jego świeżością, Jego oryginalnością” – mówi w żałobnym kazaniu
ks. kard. Wojtyła.
Numer 43: pierwsza strona wyjątkowo w kolorze (żółtym), wielki napis
Habemus Papam i ramka: „Dnia 16 X 1978 Arcybiskup-Metropolita Krakowski, Kardynał
Karol Wojtyła wybrany został Papieżem Kościoła Powszechnego i przyjął imię Jana
Pawła II”. Na Placu św. Piotra był wtedy Jerzy Turowicz; w następnym numerze
sprawozdawać będzie z uroczystości inauguracji pontyfikatu. „TP” publikuje tekst
pierwszego orędzia, wybór pism Karola Wojtyły, wspomnienia i refleksje m.in. Hanny
Malewskiej, ks. Stanisława Czartoryskiego, ks. Mariana Jaworskiego, Stommy,
Mazowieckiego, współpracowników ks. Wojtyły z KUL-u. Prof. Wereszycki przypomina
wielokrotnie potem cytowany wiersz Słowackiego: „Pośród niesnasek Pan Bóg
uderza / W ogromny dzwon, / Dla słowiańskiego oto Papieża / Otworzył tron...”.
„Po śladach młodości” Jana Pawła II wyrusza do Wadowic ks. Adam Boniecki –
przyszły autor „Kalendarium życia Karola Wojtyły”. „Tygodnik” ma jednak nadal
tylko 8 stron i papieskie materiały nie mieszczą się w jednym numerze. Przy ich
zbieraniu debiutuje w „TP” Tadeusz Szyma – wkrótce nowy członek redakcji.
1979
Arcybiskupem-Metropolitą Krakowskim mianowany został ks. Franciszek
Macharski (nr 1, 7 stycznia).
„Czy „Tygodnik” przetrwa? – zastanawia się Kisiel. –
Nie wspomina się o nim nigdzie, nie polemizuje się z nim, kupić go nie można, bo znika
z kiosków jak pasta do butów... Po prostu pismo-widmo” („Wołanie na
puszczy”, nr 5, 4 lutego).
W nrach 6 i 7 reportaż Skwarnickiego z pierwszej wielkiej papieskiej
podróży. „Wizyta w Santo Domingo i Meksyku była jakby żywą encykliką,
świadectwem i słowa, i czynu. Od tej pory wiadomo, jaki jest „styl” pasterzowania
Biskupa Rzymu”.
W nrze 10 wiadomość o papieskiej podróży do Polski, w numerach 12 i 13 –
pierwsza encyklika nowego pontyfikatu, „Redemptor hominis”. W numerze wielkanocnym
komentuje ją ks. Tischner.
2 – 10 czerwca: pierwsza podróż Jana Pawła II do Polski. „Tygodnik” ma
nadal 8 stron: papieskie homilie i przemówienia oraz reportaże z kolejnych stacji tej
pielgrzymki publikowane są jeszcze długo po jej zakończeniu. „Spotkanie z
Warszawą” opisują Bartoszewski i Kisielewski („homilia – spotkanie z
wielkością, z historią, istna arka przymierza między dawnymi a nowymi laty... Romans z
Ojczyzną tego Pielgrzyma, biskupa rzymskiego”). Funkcję sprawozdawców
przyjęli wszyscy redaktorzy „Tygodnika” i „Znaku”. Jerzy Turowicz: „Wpływ
wywarty przez Jana Pawła II na Kościół polski nie przeminie. Ludziom, którzy
słuchali Jego słów, udzielała się pewność wiary, którą ten Papież emanuje”
(„Krzyż na Placu Zwycięstwa”, nr 25). W tym samym numerze także krótki tekst
Gołubiewa: „Pozostał z nami”. Od nru 31 publikowane są odpowiedzi na ankietę dla
pielgrzymów.
27 czerwca umarł Antoni Gołubiew. „Ostatnie, co napisał – na
łóżku szpitalnym, po pierwszej zapaści, która go powaliła – to było pożegnanie
Papieża. A jego słowa aż dziwnie kojarzą się z tym, co my tu czujemy dzisiaj: Antoni
Gołubiew odszedł, ale pozostał z nami i zostanie” (Hanna Malewska). Autora
„Chrobrego” żegnają też Turowicz, Stomma, Zgorzelski, Susuł, Mamoń, ks. Boniecki
(nr 27).
„Sierpniowe popołudnie. Aż tu słychać szum błyszczącej Raby. /
Patrzymy na góry, matka i ja. Jakie czyste powietrze...” – w nrze 40 wiersze
Bronisława Maja. Umarł długoletni współpracownik pisma, Roman Tomczyk.
Kolejna podróż Jana Pawła II – do Irlandii i Stanów Zjednoczonych. W
nrze 41 – papieskie przemówienie w ONZ.
Wiersze Anny Kamieńskiej i szkic o jej twórczości autorstwa Barańczaka
(Stawiczak) (nr 43). Tadeusz Chrzanowski: „Wystawa „Polaków portret własny”
ukazuje... odświętność zdemaskowaną, jest nie tylko chłodną relacją, ale w równej
mierze gorącym rachunkiem sumienia” (nr 44, 4 listopada).
Ks. Boniecki odkrywa „nieznaną kartę z życia Karola Wojtyły”;
fotografie z lipca 38, z obozu Legii Akademickiej w Ożomli. W nrze 49 – relacja z
papieskiej podróży do Turcji, w nrze świątecznym – nie publikowany dotąd dramat
Karola Wojtyły „Brat naszego Boga”.
1980
Nazwisko Miłosza znów na indeksie; jego parafrazy z Kabira podpisał niejaki
Adrian Zieliński (nr 1).
„Notes” ks. Bonieckiego zmienił się w „Notes rzymski”,
relacjonujący wydarzenia nowego pontyfikatu; jego autor obejmuje funkcję redaktora
naczelnego polskiego wydania „LOsservatore Romano”.
O sporach między teologami a Magisterium, czyli Urzędem Nauczycielskim
Kościoła, pisze Jerzy Turowicz (nr 6). W Rzymie odbył się Synod Kościoła
holenderskiego; katolicyzm w Holandii przedstawia Halina Bortnowska, przebieg Synodu
relacjonują Turowicz i ks. Boniecki (nr 9).
„Tak więc żyj w zgodzie z Bogiem, czymkolwiek On ci się wydaje,
czymkolwiek się trudzisz i jakie są twoje pragnienia. W zgiełku, pomieszaniu życia
zachowaj spokój ze swą duszą. Przy całej swej złudności, znoju i rozwianych
marzeniach jest to piękny świat...” – „Desiderata”, których tekst
udostępniła „Tygodnikowi” krakowska Klinika Psychiatryczna (nr 8 z 24 lutego).
„Antoni Rząsa był rzeżbiarzem głęboko religijnym, pierwszym
artystą w powojennej Polsce, który odważył się naruszyć i przełamać tradycyjną
kościelną ikonografię, bo w zastygły w słodkawej konwencji XIX w. i tylko już umowny
znak – wlał własne przeżycie dojmującego ludzkiego bólu” – Halina
Kenarowa o autorze słynnych Piet z bieńczyckiej Arki (nr 9, 2 marca).
„Jedno mam tylko błaganie. PROSZĘ NIE PRZYSYŁAĆ MI WIERSZY. Poezji
nie lubię, nie potrzebuję i nie znam się na niej...” – Kisiel „Do
młodych pisarzy” (nr 13). „Przepoczwarzanie Sławomira Mrożka”
analizuje Jan Błoński (nr 17).
Ks. Marek Starowieyski podróżuje śladami św. Benedykta, u progu 1500
rocznicy jego urodzin (nr 19). Ks. Boniecki zabrał swój „notes” do Afryki, dokąd
wyruszył wraz z Janem Pawłem (nr 21); o Zairze, głównym celu papieskiej pielgrzymki,
pisał wcześniej Krzysztof Śliwiński (nr 18). W nrze 21 dwie inne podróże: Natalia
Rolleczek, autorka „Drewnianego różańca”, pielgrzymowała do Watykanu, a Bytnar
(Romanowski) odwiedził „miłe miasto” – czyli Wilno Marszałka. Jego
uwagi o litewskości Mickiewicza sprowokują prof. Konrada Górskiego do gwałtownej
repliki (nr 28).
Kolejne papieskie podróże: Francja – „TP” drukuje m.in. papieskie
przemówienie w UNESCO – i Brazylia, skąd nadsyła korespondencje Jerzy Turowicz. Po
powrocie z Brazylii Jan Paweł II udzielił „Tygodnikowi” wywiadu; rzecz bez
precedensu w dziejach papiestwa (nr 23, 28, 31).
Obraz Tygodnia: „Na olimpiadzie moskiewskiej Polska nadal była bez
złotych medali, mimo że mamy teoretycznie większe szanse niż kiedykolwiek”
(bo część państw zachodnich z USA na czele zbojkotowała igrzyska) (nr 31).
Strajki trwają już od lipca, ale dopiero w numerze z 24 sierpnia Obraz
Tygodnia mógł za Polską Agencją Prasową podać: „W wielkich zakładach i
przedsiębiorstwach mają miejsce przerwy w pracy... Nadal trwały przerwy w pracy w
szeregu zakładów Gdańska i Gdyni...”. Słowo „strajk” wciąż objęte
jest cenzorskim zapisem. W następnym numerze cenzura wstrzymała tekst homilii Prymasa z
Jasnej Góry, przekazanej przez media ze skrótami; zamiast niej ogromny wizerunek
częstochowskiej Madonny, a obok – na pierwszej stronie! – listy do redakcji.
Numer 36 z 7 września: „Na naszych oczach dokonują się w ostatnich
tygodniach przemiany zaiste zdumiewające i bez precedensu”. „TP” publikuje
teksty porozumień ze Stoczni Gdańskiej i Szczecińskiej, papieski list do Prymasa i jego
– wstrzymane przed tygodniem – kazanie, Komunikat Rady Głównej Episkopatu. Jeszcze
raz redakcja: „Nieczęsto pierwsze słowa hymnu brzmiały tak przekonująco jak
tam, w stoczniach Wybrzeża, w chwili zawierania porozumienia”.
do 1956 | 1956-1960 | 1961-1965 | 1966-1980 | Co było potem?
|